Wolfgang de Smet (?), De meesters van de Broederschap van het Sacrament van Mirakel van Leuven, 1639, collectie M Leuven

Al sinds 1380 is het Sacrament van Mirakel, de helft van een vleesgeworden hostie, een van de belangrijkste relieken aanwezig in Leuven. Dit groepsportret is een van drie grote doeken die de herkomst en verering van het reliek verbeelden, vervaardigd in 1639-1640 voor het Augustijnenklooster vlak bij de Vismarkt. Na de afschaffing van het klooster… Lees verder →

Atelier van de Meester van Soissons, Mariadrieluik, ca. 1290, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Zowat 13 centimeter hoog en, in open toestand, een goede 12 centimeter breed: dat is de omvang van dit ivoren drieluikje, waarin Maria de hoofdrol speelt. Er worden in reliëf drie momenten uit haar leven voorgesteld. Zo’n triptiekje diende in een privécontext om het gebed van de eigenaar te verdiepen. Wat zien we? Centraal bovenin… Lees verder →

Hans Memling, Bernardo Bembo, staatsman en ambassadeur van Venetië, 15e eeuw, Collectie KMSKA

Hans Memling (1430/1440 – 1494) werkte voor een gevarieerd publiek. Hij kreeg niet alleen opdrachten van religieuze instellingen, maar ook van rijke burgers. Brugge, waar hij werkte, was destijds een internationaal handelscentrum waar veel buitenlandse zakenlieden en handelaars verbleven. Als portrettist moet hij erg geliefd zijn geweest, getuige het grote aantal portretten dat van zijn… Lees verder →

Twee landschappen van Roelant Savery bij Musea Brugge

De landschappen van Roelant Savery (1576 – 1639) beelden natuur, dieren en architectuur op minutieuze wijze uit. Zowel zijn tekeningen als schilderijen lijken uit de natuur gegrepen, alsof Savery precies afbeeldde wat hij zag. Deze landschappen verbergen echter vaak verschillende invloeden en een doordachte opbouw. Savery is geboren in Kortrijk in 1576 maar vluchtte rond… Lees verder →

Patrick Van Caeckenbergh, Het sigarenkistje, 1997-2017, Collectie MSK Gent

Een grote houten doos staat op balustervormige pootjes. Ze is twee stappen breed en vier stappen lang. Zelfs als je op je tippen staat en je arm zo ver mogelijk uitstrekt kom je niet tot aan de bovenste rand. De ribben van de doos zijn verstevigd met papieren repen met publiciteit voor een Hollands sigarenmerk…. Lees verder →

Roger Raveel, Hommage à Giotto, 1956, Collectie Mu.ZEE

Roger Raveel wil anders kijken naar de dingen. Hij peilt naar de overgang tussen werkelijkheid en abstractie. Door zijn omgeving heel intens te observeren, ziet hij andere dimensies. Sommige elementen komen meer tevoorschijn, andere verdwijnen. Als het zonlicht bijvoorbeeld te fel op het gelaat van een persoon schijnt of verdoezeld wordt door de schaduw van… Lees verder →

Lucas van Uden, Landschap met koeien, Collectie Rubenshuis

Rubens’ atelier was in Antwerpen absoluut dominant. Artistiek en maatschappelijk was zijn impact in de Zuidelijke Nederlanden beduidend sterker dan die van zijn evenknie Rembrandt in Holland. Toch levert de 17de-eeuwse Antwerpse schilderkunst een verrassend gevarieerd beeld op, mede dankzij de aanwezigheid van vele ‘grote’ en ‘kleinere’ meesters die zich specialiseerden in verschillende genres. Een… Lees verder →

Vincent Geyskens, Kaderreeksen in de collectie van M Leuven

Vincent Geyskens (Lier, °1971) onderzoekt in zijn schilderijen, collages en tekeningen wat schilderkunst vandaag nog kan betekenen. Naast het schilderen zelf staat ook de vraag centraal hoe het schilderij of de collage zich verhoudt tot onze hedendaagse beeldcultuur. Geyskens schildert op doek, hout, karton en plastic, komt al scheurend en plakkend tot collages op papier,… Lees verder →

Alessandro Allori, Portret van Francesco I de’ Medici, ca. 1560, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Op 26 april 1892 koopt Fritz Mayer van den Bergh dit staatsieportret op een veiling in Bergamo na een tip van een bevriende kunsthandelaar. Het werk intrigeert hem, Fritz is namelijk niet overtuigd van de identiteit van de geportretteerde en start een eigen onderzoek dat jaren in beslag neemt. Uiteindelijk identificeert hij de afgebeelde man… Lees verder →

James Ensor, De intrige, 1890, Collectie KMSKA

Dit schilderij intrigeert. Een vrouw heeft een man aan de haak geslagen. Met een gebaar van haar hand stelt zij haar ‘verovering’ voor. In haar andere hand houdt ze een boeketje bloemen. Zijn ze gehuwd? Mogelijk. Lachwekkende, sinistere gezichten omcirkelen het paar. Een boerse vrouw draagt een pop op haar schouder. Of is het een… Lees verder →

Giovanni Battista Piranesi en de Romeinse oudheid

Ook na de renaissance bleef de vergane glorie van de oudheid aantrekkingskracht uitoefenen op kunstenaars. In de 18de eeuw kwam het tot een hevig debat over wie aan de oorsprong ligt van de westerse beschaving: de Grieken of de Romeinen. De Italiaanse kunstenaar Giovanni Battista Piranesi (Mogliano 1720–Rome 1778) was overtuigd van de superioriteit van… Lees verder →

Rik Wouters, Zittende vrouw bij het venster of Portret van Nel Duerinckx, de vrouw van de kunstenaar, 1915, Collectie MSK Gent

Een vrouw zit bij het raam. Haar hoofd rust in haar hand. Haar linkerelleboog steunt op de leuning van de stoel. Haar rechterhand rust op de rug van een boek dat omgekeerd op haar schoot ligt. Het vallen van de avond maakt het venster tot een donkere spiegel. In de spaarzaam verlichte kamer wordt het… Lees verder →

Willem Schubert von Ehrenberg, Interieur van de Sint-Carolus Borromeuskerk, 1668, Collectie Rubenshuis

Marmer Het interieurzicht van de toenmalige jezuïetenkerk in Antwerpen, nu bekend als Sint-Carolus Borromeuskerk, is een bijzonder schilderij. Wat dit werk zo speciaal maakt, is dat Willem Schubert von Ehrenberg het op een paneel van massief carraramarmer schilderde. Alles wat in werkelijkheid in wit marmer was opgebouwd, liet hij gewoon onbeschilderd. En dat is heel… Lees verder →

Antependium Sint-Pietersgasthuis, tweede helft 16de eeuw, Collectie M Leuven

Tegen een bonte achtergrond van planten en geneeskrachtige kruiden dragen twee engelen een vlammend medaillon met het Christusmonogram IHS. Dit ongewone antependium uit de collectie van M Leuven dateert uit de tweede helft van de zestiende eeuw en is afkomstig uit de kapel van het historische Sint-Pietersgasthuis in de stad. Onbekend talent Een antependium of… Lees verder →

Gerard de Lairesse, Venus schenkt wapens aan Aeneas, 1668, Collectie Museum Mayer van den Bergh

In de 17de eeuw brak het classicisme door, ook in het Gouden Holland. Kunstenaars en hun opdrachtgevers uit de elite putten gretig thema’s uit de antieke oudheid en pronkten graag met hun intellectuele bagage. Dit is een vroeg ‘schoorsteenstuk’ van de schilder en theoreticus Gerard de Lairesse (1641-1711). Venus en Aeneas De halfnaakte vrouwenfiguur op… Lees verder →

Henry Van de Velde, De wasvrouw, 1887, Collectie KMSKA

Dat Henry Van de Velde een man van vele talenten was, is onbetwist. Toch was zijn wasvrouw uit de KMSKA-collectie niet meteen een opvallend schilderij. Of toch niet vóór restauratie. Een dikke vernissaus verborg de echte kwaliteit van het werk. Dankzij een gulle gift kon het KMSKA het werk restaureren. Vanonder de vernis verscheen een… Lees verder →

Navolger van Lancelot Blondeel, Legende van de heilige Joris, ca. 1535-1540, Collectie Musea Brugge

De heilige Joris was van de meest vereerde heiligen in de middeleeuwen. Als patroonheilige van de schutters werden vele schuttersgilden naar hem vernoemd. Zo ook de voormalige eigenaar van dit schilderij, het Brugse Sint-Jorisgilde, tot het schilderij in 1863 overgebracht werd naar het museum van de Brugse Academie. Of het gilde ook de opdrachtgever was,… Lees verder →

Cornelis de Vos, Familieportret, ca. 1630, Collectie MSK Gent

In een eenvoudige ruimte poseert een gegoed gezin met vier kinderen. De vader staat met de jongens aan de (voor hem) rechterzijde, de moeder met de meisjes links. Een tafel met rood tafelkleed staat evenwijdig aan de beeldrand. De Spaanse stoelen waarop de ouders zitten zijn naar mekaar gekeerd. De kinderen staan recht. De oudste… Lees verder →

Adriaen Brouwer, Drinkende boer, ca. 1605/06-1638, Collectie Rubenshuis

In een herberg zit een uitbundige boer die een beker wijn heft en een open kan in de aanslag houdt. Al zingend houdt hij zijn glas rode wijn met zijn rechterhand in de lucht. Hij zit eenzaam aan een tafeltje in een boerencabaret. Op de tafel ligt een aangesneden brood. Op de achtergrond zijn enkele… Lees verder →

Druk! Werk! Prenten en tekeningen in de collectie van M Leuven

M Leuven beheert een rijke en diverse collectie van meer dan 53.000 objecten. Ongeveer 25.000 daarvan zijn prenten en tekeningen op papier: een ware schat aan beelden en verhalen, van de late middeleeuwen tot vandaag. Een brede waaier aan onderwerpen, technieken en stijlen komen aan bod. De deelcollectie bevat onder meer Rubensgrafiek, werk van Houbraken… Lees verder →

Anoniem, Retabeltje met de Annunciatie, Brabant, ca. 1480-1490, Collectie Museum Mayer van den Bergh

De scène kennen we van honderden kunstwerken: de biddende Maria krijgt het onverwachte bezoek van de engel Gabriël, zijn haren nog in de wind. Hij komt de geschrokken jonge vrouw melden dat ze de moeder zal worden van Jezus Christus, de zoon van God. Dit evangelieverhaal staat bekend als ‘de Annunciatie’ of ‘Maria-Boodschap’. Dat bij… Lees verder →

Vernieuwende werken uit de collectie van het KMSKA

Net als de wetenschap vooruitgestuwd werd door vernieuwing, staat ook de geschiedenis van de kunsten bol van de uitvindingen. Sommige waren groots en meteen baanbrekend. Denk aan de manier waarop Van Eyck met olieverf omging. Andere waren subtieler, maar minstens even invloedrijk. De KMSKA-onderzoekers doken in de collectie naar deze minder bekende nieuwigheden. Duik mee… Lees verder →

Hendrick Goudt, De bespotting van Ceres, 1610, Collectie Musea Brugge

In de 17de eeuw beleefde de reproductiegrafiek een grote bloei. Dit betekent dat de prentkunst in die tijd vaak gebruikt werd voor het reproduceren van schilderijen; zij bood kunstenaars de mogelijkheid hun composities op grote schaal te verspreiden. Veelal deed men hiervoor een beroep op gespecialiseerde prentsnijders die de graveertechniek tot in de puntjes beheersten…. Lees verder →

Henri Evenepoel, De Spanjaard in Parijs of Portret van de schilder Francisco Iturrino, 1899, Collectie MSK Gent

Stevig en zelfzeker staat hij in de wereld, deze man in zwarte kapmantel en hoge hoed met brede rand, forse baard en onverstoorbare blik. Zijn onder de cape onzichtbare hand rust op de heup, waardoor de donkere massa tegenover de okergele achtergrond nog imposanter wordt. Met de linkerhand slaat hij zijn mantel iets naar achter…. Lees verder →

Buste van ‘Seneca’, Romeins, 1ste eeuw n.C., Collectie Rubenshuis

Het verzamelen van kunst was lange tijd het exclusieve privilege van vorsten en kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders. Naast deze vorstelijke verzamelingen ontwikkelde zich in de loop van de zestiende eeuw – eerst in Italië en niet veel later in de Nederlanden – ook een verzameltraditie bij de stedelijke elite. In de handels- en havenstad Antwerpen ontstond een… Lees verder →

The Constant Glitch – Kunst in tijden van crisis, Collectie Cera & M Leuven

In 2020 engageerden M Leuven, Cera en Stad Leuven zich om samen met het publiek zuurstof te geven aan opkomende kunstenaars in België. Dat de kunstensector, net als veel andere sectoren, te lijden heeft onder de gevolgen van de globale pandemie is een open deur intrappen. Kunstenaars zagen kansen en perspectieven wegvallen, musea en galeries… Lees verder →

Atelier van Peter Paul Rubens, Faun en nimf, vroege 17de eeuw, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Al in de oudheid was het thema van ‘de faun (of de sater) en de nimf’ populair in de kunst. Het situeert zich in een dionysische sfeer van drank, mannelijke vrijpostigheid en lust. Ook in de baroktijd werd het vaak voorgesteld. Dit is een voorbeeld uit het atelier van Rubens, bij wie er thuis diverse… Lees verder →

Jean Brusselmans, Lente, 1935, Collectie KMSKA

Jean Brusselmans woonde in een bescheiden huisje in Dilbeek, samen met zijn vrouw en zoon. Hun huis stond volledig afgezonderd op een heuvel met een prachtig zicht op de omliggende omgeving. Vanuit het raam van zijn atelier zag hij dit landschap. Telkens opnieuw schilderde hij het rijtje huizen met de kleine lapjes akkers en de… Lees verder →

Georges Lemmen, Spelend jongetje, 1900, Collectie Musea Brugge

Rond 1900 sluit het intimistische werk van de Brusselse kunstenaar Georges Lemmen sterk aan bij de stijl van de Franse schilders Edouard Vuillard en Pierre Bonnard. Deze kunstenaars behoren tot een groep postimpressionistische kunstenaars die zich Les Nabis noemen. Lemmen, die een duidelijke voorkeur heeft voor de menselijke figuur, vindt zijn geliefkoosde modellen in zijn… Lees verder →

Jean-Baptiste de Champaigne, De maaltijd in Emmaüs, 1664, Collectie MSK Gent

Drie mannen zitten op een terras aan een tafel tegenover een indrukwekkend berglandschap met in de verte een brug en een versterkte burcht. Ze zijn gekleed in Bijbelse gewaden. Het centrale personage toont een stuk brood. De twee anderen reageren verrast. In deze perfect geregisseerde scène – de herberg lijkt meer op een toneel en… Lees verder →

Anthony van Dyck, Zelfportret, ca. 1616-17, Collectie Rubenshuis

De beroemdste en ongetwijfeld meest getalenteerde medewerker van Rubens was Anthony van Dyck (1599-1641), een buitengewoon getalenteerd kunstenaar wiens kwaliteiten Rubens al snel moeten zijn opgevallen. Van Dyck ontpopte zich als een virtuoos portrettist die over een feilloos inlevingsvermogen en een briljante techniek beschikte. Zelfverzekerde jonge man Dit portret van de jonge Van Dyck werd… Lees verder →

Pierre Festraets, Pronkbeker van Edward Van Even, 1878, Collectie M Leuven

De historiek van de M-collectie is nauw verbonden met het politieke en culturele verleden van de stad Leuven. Een treffend voorbeeld daarvan is deze laatnegentiende-eeuwse zilveren pronkbeker, een bijzonder geschenk voor stadsarchivaris Edward Van Even. Culturele sleutelfiguur De Leuvense historicus en letterkundige Edward Van Even (1821-1905) werd in 1853 aangesteld als archivaris van zijn geboortestad…. Lees verder →

Passieretabel, ca. 1520-1530, Zuid-Nederlands, Brussel (omgeving van Jan III Borman), Collectie Museum Mayer van den Bergh

Ze zijn een lust voor het oog: retabels met hun vele beeldjes. Het lijken wel heilige poppenhuisjes. Als, zoals bij dit retabel, ook de oorspronkelijke kleuren bewaard bleven, dan worden ze helemaal een kijkfeest. Oorspronkelijk dienden retabels om biddende kijkers het belang van de heilige gebeurtenissen die erop worden voorgesteld te laten begrijpen en vooral… Lees verder →

Joachim Beuckelaer, Groentemarkt, 1567, Collectie KMSKA

In 1567 schilderde Joachim Beuckelaer een van zijn beroemde markttaferelen: de Groentemarkt. Geïnspireerd door zijn leermeester Pieter Aertsen, die het genre introduceerde, werd Beuckelaer een meester in deze marktscènes met figuren die een overvloed aan etenswaren verkopen. Die zie je op de voorgrond, als een stilleven. Het werk is onlangs volledig gerestaureerd. Het schilderij kampte… Lees verder →

Jacobus Harrewijn, Het Rubenshuis te Antwerpen, 1684, 1692, gravures (facsimile’s), Collectie Rubenshuis

In 1610 kochten Peter Paul Rubens (1577-1640) en zijn eerste vrouw Isabella Brant (1591-1626) een huis met grond in Antwerpen. De daaropvolgende jaren liet hij het huis naar eigen ontwerp uitbreiden met een halfrond, overkoepeld beeldenmuseum, een atelier, een triomfpoortachtige portiek en een tuinpaviljoen. De verbouwingen verleenden de woning het uitzicht van een Italiaans palazzo… Lees verder →

Gustave De Smet, De groene Koepelkerk of Lutherse Kerk in Amsterdam, 1919, Collectie MSK Gent

Op het voorplan links verrijst een stenen landschap van bonkige blokken, donker en gesloten. Licht en uitnodigend zijn de groene koepel van de kerk, de gele cirkel van de zon en de welvingen van de goudkleurige korenvelden. De warme gloed van de avondzon weerkaatst op het rimpelende water. In de aanpalende steeg werpt ze een… Lees verder →

Christoffel Jegher, Dronken Silenus, circa 1630, naar een ontwerp van Peter Paul Rubens, Collectie Musea Brugge

Net als veel andere 17de-eeuwse kunstenaars liet ook Peter Paul Rubens zijn geschilderde composities in prent brengen. Hij liet zijn barokke schilderijen niet alleen in gravures vertolken, maar ook in enkele houtsneden. Deze techniek was vooral populair in de 16de eeuw, maar raakte uit de mode in de 17de eeuw toen de gravure haar hoogdagen… Lees verder →

Onbekend meester & Lucas I Floquet naar Dieric Bouts, Twee Johannesschotels, Brabant/Antwerpen, circa 1500/circa 1600-1625, Collectie M Leuven

De M-collectie herbergt maar liefst twee versies van het schokkende devotiebeeld met het afgehakte hoofd van Johannes de Doper, opgevat als Andachtsbild. Het ene is een uniek reliëf in papier-maché van rond circa 1500, het andere is een 17de-eeuws schilderij, een variant op een compositie die zou zijn ontstaan in het atelier van Dieric Bouts…. Lees verder →

Netsukes, 19de eeuw, Collectie Museum Mayer van den Bergh

‘Kunstige kleine snijwerkjes die voorheen door de Japanners als afsluiting van koorden werden gebruikt’: zo luidt de Van Dale-definitie van een netsuke (meervoud: netsukes of netsuke). Men droeg er tabaksdozen, geldbuidels, medicijndoosjes enz. aan. Een synoniem van netsuke is gordelknoop. Onderscheiden De netsuke heeft een lange traditie in Japan en was aanvankelijk – dat wil… Lees verder →

Pierre Alechinsky, De laatste dag, 1964, Collectie KMSKA

Alechinsky en het einde der tijden Je moet even kijken, maar dan merk je ze op. De eenden en de slangen. De uilen en de vissen. Hier en daar kunstig ‘verstopt’ in een bizarre wereld van kronkels, vlakken en kleuren. Met De laatste dag combineert schilder en graficus Pierre Alechinsky abstracte elementen met herkenbare figuren…. Lees verder →

Joseph Benoît Suvée, Portret van Pierre Nicolas Joseph Bourguet de Travanet, 1794-1795, Collectie Musea Brugge

In de collectie van het Groeningemuseum (Musea Brugge) bevindt zich een psychologisch scherp geobserveerd portret van de Franse burggraaf Nicolas de Travanet, tentoongesteld op het Salon van Parijs in 1796. Het schilderij is van de hand van Joseph Benoît Suvée. Burggraaf de Travanet laat zich na de woelige periode van de Terreur als een succesvolle… Lees verder →

Jef Lambeaux, De menselijke driften, 1899, Collectie MSK Gent

Op bijna vier meter boven de grond verrijst een indrukwekkend reliëf van ongeveer twaalf meter breed en zes meter hoog. Door de afstand zijn bepaalde details in het hoogste register niet meer zichtbaar. In het nauwelijks verheven reliëf zijn bepaalde motieven in het monochrome vlak nog amper leesbaar, terwijl andere, zoals de dansende vrouwen, het… Lees verder →

Jan Boeckhorst en Frans Snijders, Boeren op weg naar de markt, de jaren 1630, Collectie Rubenshuis

Dit monumentale doek toont plattelandsmensen die met hun koopwaar op weg zijn naar de stad. In de groep die het beeld beheerst, loopt voorop een jonge vrouw met een weelderige fruitkorf op het hoofd en aan haar arm een mand waar enkele artisjokken aan bungelen. Achter haar drentelt een jongetje met een reiger in zijn… Lees verder →

Toegeschreven aan Adriaen Collaert, naar ontwerp van Jan Snellinck (I) (toegeschreven aan), Scènes uit de Openbaring van Johannes op Patmos (9, 10, 11 en 12), 1585, Collectie M Leuven

Deze vier scènes van de Openbaring van Johannes op Patmos maken deel uit van een serie van vierentwintig taferelen, vermoedelijk van de hand van Adriaen Collaert (1555-1618) naar een ontwerp van Jan Snellinck (I) (1548-1638). Het verhaal vormt het sluitstuk van het Nieuwe Testament en verbeeldt de Openbaring van Christus aan Johannes op het eiland… Lees verder →

Pieter Bruegel de Oude, Twaalf spreuken op borden, 1558, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Dat Pieter Bruegel de Oude, zoals veel van zijn tijdgenoten, iets met spreekwoorden had en dat hij deze levenswijsheden graag uitbeeldde, is bekend. Deze twaalf borden of medaillons, die nu één groot paneel vormen, zijn daar een vroege getuige van. Het is met voorsprong het meest originele werk van Bruegel. Oneliners Twaalf tondi die elk… Lees verder →

Simone Martini, Orsini Polyptiek, ca. 1333, Collectie KMSKA

Vier kleine taferelen. In fonkelende kleuren. Badend in het goud. Deze meesterwerkjes van Simone Martini lijken wel juwelen. Ze maakten deel uit van een reisaltaar. De centrale panelen stellen de Calvarie en de Kruisafneming voor. Aan de binnenkant van de vleugels bevonden zich ook nog de Kruisdraging en de Graflegging. Die tintelen nu in het… Lees verder →

James Ensor, Skelet bekijkt chinoiserieën, 1885 -1888, Collectie MSK Gent

Doorheen een deuropening kijken we de kamer binnen. Het aanwezige personage is zich van onze aanwezigheid niet bewust. De man zit met opgetrokken knieën in zijn stoel. Het ziet er niet naar uit dat hij nog iemand verwacht. De extra stoel is niet voor een of andere bezoeker bestemd. Opvallend gele sokken houden de plaats… Lees verder →

Peter Paul Rubens, Hendrik IV in de slag bij Ivry, 1628 – 1631, Collectie Rubenshuis

Hendrik IV in de slag bij Ivry van Peter Paul Rubens (1577-1640) verbeeldt de beroemde veldslag van de Franse koning Hendrik IV bij Ivry op 12 maart 1590, ten westen van Parijs. Het schilderij maakte deel uit van een zesdelige reeks over het leven van de koning, die om politieke redenen onvoltooid is gebleven. Op… Lees verder →

Achille Chainaye, La Muette, 1883 & Charles Doudelet, Charon of Le Nautonier Maudit, ca. 1896, Collectie Musea Brugge

De stad Brugge streeft er permanent naar om haar collectie uit te breiden met kwaliteitsvolle kunstwerken die een verrijking voor het museale erfgoed kunnen betekenen. Alle kanalen worden onderzocht om het kunstpatrimonium verder aan te vullen. Hierbij is de kunsthandel vanzelfsprekend een belangrijke partner.Twee aanwinsten voor de laatnegentiende-eeuwse collectie van het Groeningemuseum werden aangekocht bij… Lees verder →

Dieric Bouts, Triptiek met de Marteling van de Heilige Erasmus, circa 1460-1464, M Leuven (Sint-Pieterskerk)

Deze triptiek van Dieric Bouts hangt nog steeds op zijn originele plaats in zijn kapel in de Sint-Pieterskerk. Net als het beroemde Laatste Avondmaal van Bouts, dat overigens in de kapel ernaast hangt. Dit werk is, net als het Laatste Avondmaal, ontstaan in de context van het Broederschap van het Heilig Sacrament. Dit werk wordt… Lees verder →

Quinten Massijs, portretpenning van Desiderius Erasmus, 1519, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Fritz Mayer van den Bergh (1858-1901) was een kenner van oude munten en penningen. Op vraag van de stad Antwerpen catalogeerde hij de stedelijke collectie munten en penningen. Zelf verzamelde hij vanaf zijn tienerjaren bijna 2500 stuks. Deze penning met het portret van Erasmus (1466-1536) is de mooiste vondst van Fritz Mayer van den Bergh… Lees verder →

Peter Paul Rubens, Aanbidding door de koningen, 1624, Collectie KMSKA

Drie koningen en hun gevolg komen uit het Oosten om het pasgeboren kindje Jezus te groeten. In hun kielzog: knechten, soldaten, paarden en kamelen. De kleurrijke stoet treedt de ruïne van een paleis binnen. Rechts zie je Maria. Fier toont ze haar kind aan de drie wijzen. Maria staat niet centraal op het schilderij. Toch… Lees verder →

Gustave Van de Woestyne, Laatste Avondmaal, 1927, Collectie Musea Brugge

In het spoor van zijn oudere broer, de symbolistische dichter en criticus Karel Van de Woestijne, die ervoor kiest om zijn naam te vernederlandsen, trekt Gustave Van de Woestyne zich in 1900 terug in Sint-Martens-Latem waar hij schilder Valerius de Saedeleer en beeldhouwer George Minne leert kennen. Samen vormen zij de ‘eerste Latemse groep’ van… Lees verder →

Adolf von Meckel, Het Sint-Catharinaklooster in de Sinaï (Egypte), s.d., Collectie MSK Gent

Dit imposante woestijnlandschap wordt volledig gedomineerd door de kolossale rots van de berg Sinaï. Van het Sint-Catharinaklooster uit de titel is enkel een stuk van de tuin te zien en een deel van de oostelijke vestingmuur, waar het kruis van de klokkentoren en de koepel van de minaret nog net boven uit steken. In de… Lees verder →

Hemelbed, zeventiende eeuw, Collectie Rubenshuis

Tot in de zeventiende eeuw staat het bed in de belangrijkste of enige kamer van het huis, zo dicht mogelijk bij de haard. Dit hemelbed is een van de publiekslievelingen van het Rubenshuis. Een luxueus vrijstaand bed De meeste huizen hadden in die tijd maar één kamer. Vrijstaande bedden kwamen heel weinig voor. Veel slaapplaatsen… Lees verder →

Constant Permeke, De oogst in Devonshire, 1917, Collectie Mu.ZEE

Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog werd Constant Permeke opgeroepen als soldaat. Hij werd ingelijfd bij het Tweede Linieregiment van de Eerste Legerafdeling in Dendermonde in augustus 1914. Kort daarop raakt hij zwaargewond tijdens schermutselingen bij de verdediging van de Antwerpse forten. Hij werd overgebracht naar een lazaret in Antwerpen en belandde vervolgens via… Lees verder →

De heilige Veronica, Leuven, ca. 1500, muurschildering (tempera op leem), collectie M Leuven

Merkwaardig muurfragment Het is 1965. In de Sint-Annastraat in Leuven worden er woningen afgebroken voor de komst van een nieuw kantoorgebouw van de Boerenbond (dat intussen opnieuw plaats moest ruimen voor een wooncomplex). Het is tijdens die werken dat de muurschildering van de heilige Veronica ontdekt wordt. De Boerenbond schonk de merkwaardige vondst aan het… Lees verder →

Onbekende kunstenaar, Dijon, Torenretabel met Kindsheidscyclus, ca. 1395-1400, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Een met bladgoud verguld, elegant ‘torentje’ in kwaliteitsvol eikenhout. Schilderingen van de hoogste kwaliteit en met gebruik van het dure pigment ultramarijn voor de blauwe gewaden. Geschilderd door een inventieve, onbekend gebleven kunstenaar van de generatie voor Jan van Eyck. Dit topstuk moet gemaakt zijn voor een belangrijke opdrachtgever. De hoogste kringen Fritz Mayer van… Lees verder →

Theo Van Rysselberghe, Maria Sèthe, de latere mevrouw Henry Van de Velde, 1891, Collectie KMSKA

Een jonge vrouw staart dromerig voor zich uit. Haar gezicht straalt vastberadenheid, rust en zelfvertrouwen uit. Ze glimlacht. Denkt ze aan iets prettigs? Haar blonde opgestoken kapsel, fijne gelaat en ranke hals stralen in ivoorkleurig licht. Haar jurk is purper, net als het gordijn achteraan rechts. Vrouw van Henry Van de Velde Haar naam is… Lees verder →

Medewerker/navolger van Jan van Eyck, Maria met Kind in een interieur, circa 1450, Collectie Musea Brugge

In 2019 kon Musea Brugge opnieuw een mooie aanwinst toevoegen aan de kerncollectie Vlaamse primitieven. Het paneel is van de hand van een navolger van Jan van Eyck die vermoedelijk ook een tijdje in zijn atelier werkzaam was. Het is uitzonderlijk dat een dergelijk werk vandaag nog verworven kan worden. Het schilderij Het op paneel… Lees verder →

Erich Heckel, Häuser am Morgen (De Augustijnenrei in Brugge), 1917, Collectie MSK Gent

Een zicht op Brugge. Maar ook een modern schilderij, dat met zijn expressionistische vervormingen, kubistische fragmentatie en futuristische beweging volledig beantwoordt aan de canon van de toenmalige avant-garde. De compositie is hoofdzakelijk opgebouwd uit diagonalen en driehoeken, wat dit stadsgezicht een dynamisch karakter geeft. Het kleurengamma steunt op contrasterende variaties van koude en warme schakeringen:… Lees verder →

Hubert Wolfs in de collectie van Mu.ZEE

Hubert Wolfs werd geboren in 1899. Hij woonde en werkte in Mechelen als schoenmaker en hij was ook goed in het herstellen van diverse uurwerken. Hubert Wolfs was een autodidact in de schilderkunst. Het was Prosper De Troyer, die eveneens in Mechelen woonde, die Wolfs introduceerde in de abstracte kunst. Net als De Troyer doorliep… Lees verder →

Olfert Dapper, Aanbidding van een Boeddhabeeld in een Chinese tempel, 1670, Collectie M Leuven

Dit najaar stelt M Leuven haar Prentenkabinet open en toont het museum een selectie prenten aan het publiek. Een tentoonstelling met enkel werk op papier is vrij uitzonderlijk: de fragiliteit van het papier maakt dat een prent of tekening zich het best voelt in een donker depot waar een constante temperatuur en luchtvochtigheid heerst. Dat… Lees verder →

Kerstwiegje, Brabant, tweede helft vijftiende eeuw, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Fritz Mayer van den Bergh (1858-1901) verwierf dit object als onderdeel van de collectie Micheli uit Parijs. Hij deed onderzoek en ontdekte dat het een kerstwiegje was. Voornamelijk in de Lage Landen gebruikten nonnen ze in de kerstperiode om te bidden en te mediteren. De zusters stelden het wiegje op in het koor van hun… Lees verder →

Alexandre Cabanel, Cleopatra, 1887, Collectie KMSKA

Cleopatra verpoost in een weelderig Egyptisch decor. Een dienares wuift haar koelte toe, aan haar voeten houdt een luipaard lui de wacht. Totaal verveeld kijkt de koningin van Egypte toe hoe haar dienaren gif uittesten op ter dood veroordeelde gevangenen. Of zijn het haar voormalige minnaars? Een man is overleden, de andere zit nog in… Lees verder →

François-Joseph Kinsoen, Portret van Marie-Joséphine-Emilie Lafont-Porcher, circa 1827/1828, Collectie Musea Brugge

Het bevallige portret van zangeres Marie-Joséphine-Emilie Lafont-Porcher is een van de allereerste schilderijen die werd aangekocht door de Vrienden der Musea. Het doek, dat links onderaan in de bruine rotspartij met ‘KINSON’ is gesigneerd, werd al in 1907 verworven door de Brugse vriendenvereniging. Het schilderij kwam uit de verzameling van een zekere gravin de Conchy…. Lees verder →

Frans Hals, Portret van een vrouw, 1640, Collectie MSK Gent

Vanuit een geschilderde ovalen lijst kijkt een dame ons rechtstreeks aan. Haar lichaam zachtjes naar links gedraaid, het gelaat zo goed als frontaal, de over elkaar gelegde handen rustend op de ronde rand. De neutrale achtergrond vertoont geen details. De figuur draagt geen attributen. De enige informatie waarover we beschikken bevindt zich in het opschrift:… Lees verder →

Jacob Claesz. van Utrecht (toegeschreven aan), Portret van Bartholomeus Rubens en Barbara Arents, 1530, Collectie Rubenshuis

Bartholomeus Rubens en Barbara Arents waren de grootouders van Peter Paul Rubens aan vaderszijde. Hij was een apotheker. Zij was een telg uit een adellijke familie. Hun enige zoon was Jan Rubens, Peter Pauls vader. Deze twee portretjes werden gemaakt in 1530, kort na hun huwelijk. De beide personen kunnen geïdentificeerd worden op basis van… Lees verder →

Dodi Espinosa, El dia del burro, 2018, Collectie Mu.ZEE

El dia del burro (2018) van Dodi Espinosa biedt meteen veel aanknopingspunten en symbolen, maar bij een eerste blik valt vooral de kitscherige esthetiek op. De kunstenaar gaat bewust niet mee in wat westerse kunstliefhebbers als smaakvol beschouwen, waarmee hij een veelzeggend statement maakt. Hij weigert resoluut te beantwoorden aan wat van hem als kunstenaar… Lees verder →

Marina Pinsky, Meat Stand I (1793-1796), 2017, Collectie Vlaamse Gemeenschap bij M Leuven

In 2019 verwierf de Vlaamse Gemeenschap het kunstwerk Meat Stand I (1793-1796) van Marina Pinsky (°1986, Moskou), dat sinds kort in langdurige bruikleen is bij M Leuven. Deze sculpturale installatie maakte Pinsky ter gelegenheid van haar eerste Nederlandse solotentoonstelling Strata Of The Slow Buried Trench (2017) bij Vleeshal, centrum voor internationale hedendaagse kunst in Middelburg…. Lees verder →