Paul Joostens, Le Royaume des Choses Inutiles, 1937, Mu.ZEE

“Over de geestelijke inhoud laat ik iedereen vrij mijn persoonlijk mysticisme te interpreteren. De estheten, de toonaangevende kunstleiders zullen mij nogmaals de onzuivere beelding niet vergeven. Ik deed het zo en het kon niet anders.”, Paul Joostens, bron: letterenhuis Antwerpen Paul Joostens trekt zich vanaf de jaren dertig meer en meer terug uit het openbare leven…. Lees verder →

De legende van de heilige Kwinten, Zuidelijke Nederlanden, 1537, collectie M Leuven

Dit dubbelzijdige paneel uit de collectie van M Leuven laat zich op vele manieren lezen. Het draagt een rijkdom aan verhalen in zich over christelijke geloofshelden, sensuele mannenlichamen in de kunst en tragische oorlogsgruwel uit een veel recenter verleden. De identiteit van de schilder blijft vooralsnog een geheim, al is een Leuvense connectie niet veraf…. Lees verder →

Lourens Alma Tadema, Kersen, 1873, collectie KMSKA

De uit Friesland afkomstige schilder Lourens Alma Tadema (Dronrijp 1836 – Wiesbaden 1912) leert het vak in Antwerpen, waar hij studeert aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten. In het atelier van Henri Leys krijgt hij een voorliefde voor historische thema’s. In 1870 trekt Tadema naar Londen, waar zijn carrière een hoge vlucht neemt. Antwerpen… Lees verder →

Het mirakelboekje van Onze-Lieve-Vrouw ter Potterie, 16de eeuw (Musea Brugge)

Een banaal ogend schriftje verbergt achttien tekeningen met miraculeuze tussenkomsten van Onze-Lieve-Vrouw ter Potterie. Het is een bron van flink wat hoofdbrekers en kunsthistorische anomalieën. Het 13de-eeuwse mirakelbeeld van Onze-Lieve-Vrouw ter Potterie staat elk jaar op 15 augustus extra in de kijker. De Blindekensprocessie gedenkt dan een eeuwenoude ‘verbintenisse’ van de Bruggelingen om een grote kaars te… Lees verder →

Anna Boch, De klippenkust van Sanary (Provence), 1924, Collectie MSK Gent

Dit impressionistisch schilderij van een warme herfstdag aan de Mediterranée toont een betrokken hemel boven een rustige blauwe zee. Er zijn meer wolken in de lucht dan golven op het water. Op de steile afgebrokkelde kust groeien wintergroene bomen. De kliffen weerkaatsen het roze licht van de avondschemering. De klippenkust van Sanary is van de… Lees verder →

Dan Van Severen, Zonder titel, 1972-1973, Collectie Vlaamse Gemeenschap bij Mu.ZEE

Het oeuvre van Dan Van Severen (1927-2009) blinkt uit in eenvoud. Gedurende meer dan veertig jaar streefde de kunstenaar naar een kunstvorm die de essentie trachtte te vatten van een abstract beeld. Zijn beeldtaal werd met de jaren soberder. Een kruis, een ruit, een vierkant of een cirkel in een sober kleurenpalet van zwart, grijs… Lees verder →

Willem van Haecht, De kunstkamer van Cornelis van der Geest, 1628, collectie Rubenshuis

De kunstkamer van Cornelis van der Geest is een van de pronkstukken uit de collectie van het Antwerpse Rubenshuis. Het werk is een eerbetoon aan een Antwerpse verzamelaar en een belangrijke visuele bron uit de 17e eeuw. Na een restauratie van meer dan twee jaar is het schilderij opnieuw in het Rubenshuis te zien.  Het… Lees verder →

Jacob Cornelisz (van Oostsanen), Man van smarten, ca. 1510, Museum Mayer van den Bergh

De naakte, bebloede, pas verrezen Christus die in tranen zijn wonden toont, was in de beeldende kunsten van de late middeleeuwen een vaak voorgesteld motief: ‘man van smarten’ wordt het genoemd. Kijken naar zo’n smartelijke voorstelling van Jezus verdiepte het geloof, nam men aan. Er zijn diverse varianten van de voorstelling, waaronder een met treurende… Lees verder →

Léon Frédéric, Twee Waalse boerenkinderen, 1888, collectie KMSKA

Léon Frédéric studeert aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Brussel. Van realisme evolueert hij via het naturalisme naar een utopisch symbolisme. Critici omschreven hem als “een Vlaamse boer die zijn vak bij Van Eyck zou hebben geleerd en vervolgens Gustave Courbet zou hebben ontmoet”. Léon Frédéric is in zijn begindagen als kunstenaar effectief gefascineerd… Lees verder →

Duitse grafiek na Dürer in de collectie van Musea Brugge

De veelzijdige kunstenaar Albrecht Dürer had met zijn verbluffende houtsneden en gravures een belangrijke invloed op de ontwikkeling van de grafische kunsten. Hij was een grote inspiratiebron voor verschillende Duitse kunstenaars die in de 16de eeuw prenten op klein formaat begonnen te maken, en die daarom vaak met de benaming ‘Kleinmeister’ worden aangeduid. Meestal wordt… Lees verder →

Mela Muter, Portret van een man, ca. 1922, Collectie MSK

Een forsgebouwde man zit achterover geleund in een robuuste stoel. Zijn hoofd rust op zijn rechterhand. De duim ondersteunt zijn kin. Door de druk van de pink worden de besnorde lippen omhoog geduwd. Zijn kleine ronde ogen zijn half dichtgeknepen. Op zoek naar steun omklemt de linkerhand de rechterleuning. Door zijn kalende schedel en subtiel… Lees verder →

Jean Brusselmans, Vue sur la plage et les baigneuses, ca. 1935, Collectie Mu.ZEE

Vue sur la plage et les baigneuses (ca. 1935) is een topwerk uit de collectie van Mu.ZEE. We zien vijf naakte vrouwen op het strand – of althans binnen de setting van een strand geplaatst. De horizon toont een verwarrende overgang van zee naar lucht, met sterk uitgewerkte wolkenpartijen, een picturaal kenmerk dat Jean Brusselmans… Lees verder →

Navolger van Maarten van Cleve, geretoucheerd door Rubens, Het feest van Sint Maarten, ca. 1615-1637, Collectie Rubenshuis

Behalve het werk van zijn medewerkers had Rubens ook de gewoonte om voor zijn plezier tekeningen – en in mindere mate schilderijen – te bewerken van kunstenaars die níet tot zijn atelier behoorden. Daarbij ging het meestal om werk van oudere meesters uit zijn eigen verzameling. Met zulke ‘creatieve’ ingrepen – waarbij hij zijn eigen… Lees verder →

Hendrik Roesen, Twee ruiterfragmenten van een calvariescene uit een passieretabel, ca. 1500, Collectie Vlaamse Gemeenschap bij M Leuven

Deze eikenhouten retabelgroepen stellen elk twee Romeinse ruiters in profiel voor, staand op een ruw, licht hellend grondvlak. Het linkse paar bestaat uit een ruiter met helm, borstkuras, maliënkolder, dij- en kniebeschermers enerzijds en een omhoogkijkende ruiter met een lang, wat oosters geïnspireerd kleed anderzijds. Die laatste moet zeer waarschijnlijk geïdentificeerd worden als Longinus, de… Lees verder →

Anoniem (Frans [Parijs?]), Bespotting van Christus, eerste kwart 14de eeuw, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Dit ivoren beeldje toont een nagenoeg unieke combinatie, in een symmetrische compositie: de sereen ogende Christus zit – of moeten we zeggen: troont? – in het midden. Hij wordt door twee mannen bespot en gegeseld, terwijl hij met zijn rechterhand het zegenende gebaar maakt en met zijn linkerhand een boek rechtstaand op zijn knie laat… Lees verder →

Wolken in de collectie van KMSKA

De voorbije weken overheerste de overvloedige regenval de gesprekken. Willen we een kort gesprek aangaan, praten we gewoonlijk al snel over het weer. Tegelijk blijven wolken ons ook fascineren, en dat van kinds af aan. Kunstenaars gebruiken wolken vaak om hun kunnen te etaleren, met James Ensor op kop. We bundelden de mooiste wolken uit… Lees verder →

Andrea Andreani, De roof van een Sabijnse maagd, 1584, naar een standbeeld van Giambologna, Collectie Musea Brugge

Toen de stad Rome gesticht werd, was er een groot gebrek aan vrouwen. Koning Romulus besloot daarom de dochters van de naburige Sabijnen te ontvoeren. Deze clair-obscurhoutsnede is gemaakt naar het beroemde, maniëristische beeld De roof van een Sabijnse maagd van Giambologna, dat vandaag nog steeds in de Loggia dei Lanzi in Firenze staat. De… Lees verder →

René Magritte, Perspective, Le balcon de Manet II, 1950, Collectie MSK Gent

Een bijna abstract geometrische constructie met sterke licht-donkercontrasten en een beperkt palet van zwart, groen en bruin, toont een horizontale borstwering, verticale luiken en een reeks rechtopstaande doodskisten. Zelfs in het uitstalraam van een begrafenisondernemer zouden ze een vreemde indruk maken. In de middelste doodskist zit een vreemde knik. Ze lijkt op maat gemaakt voor… Lees verder →

James Ensor, De Gendarmes, 1892, Collectie Mu.ZEE Oostende

De Gendarmes (1892) is een olieverfschilderij op paneel dat – hoewel klein van formaat – toch een dijk van een politiek statement neerzet. James Ensor reageerde met dit schilderij immers op een reële gebeurtenis in Oostende in de zomer van 1887. De vissersopstand was het resultaat van een aanslepend conflict met Britse vissers, waarbij de… Lees verder →

Peter Paul Rubens, Torso Belvedere, ca. 1600-1603, Collectie Rubenshuis

Al vanaf de zestiende eeuw had Italië een enorme aantrekkingskracht op kunstenaars. Wie zich als schilder of beeldhouwer wilde verdiepen in de kunst van de oudheid en de renaissance reisde naar het zuiden. Zo ook Rubens (1577-1640). Hij vertrok in de zomer van 1600 en zou in Italië blijven tot het najaar van 1608, heel… Lees verder →

Wolfgang de Smet (?), De meesters van de Broederschap van het Sacrament van Mirakel van Leuven, 1639, collectie M Leuven

Al sinds 1380 is het Sacrament van Mirakel, de helft van een vleesgeworden hostie, een van de belangrijkste relieken aanwezig in Leuven. Dit groepsportret is een van drie grote doeken die de herkomst en verering van het reliek verbeelden, vervaardigd in 1639-1640 voor het Augustijnenklooster vlak bij de Vismarkt. Na de afschaffing van het klooster… Lees verder →

Atelier van de Meester van Soissons, Mariadrieluik, ca. 1290, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Zowat 13 centimeter hoog en, in open toestand, een goede 12 centimeter breed: dat is de omvang van dit ivoren drieluikje, waarin Maria de hoofdrol speelt. Er worden in reliëf drie momenten uit haar leven voorgesteld. Zo’n triptiekje diende in een privécontext om het gebed van de eigenaar te verdiepen. Wat zien we? Centraal bovenin… Lees verder →

Hans Memling, Bernardo Bembo, staatsman en ambassadeur van Venetië, 15e eeuw, Collectie KMSKA

Hans Memling (1430/1440 – 1494) werkte voor een gevarieerd publiek. Hij kreeg niet alleen opdrachten van religieuze instellingen, maar ook van rijke burgers. Brugge, waar hij werkte, was destijds een internationaal handelscentrum waar veel buitenlandse zakenlieden en handelaars verbleven. Als portrettist moet hij erg geliefd zijn geweest, getuige het grote aantal portretten dat van zijn… Lees verder →

Twee landschappen van Roelant Savery bij Musea Brugge

De landschappen van Roelant Savery (1576 – 1639) beelden natuur, dieren en architectuur op minutieuze wijze uit. Zowel zijn tekeningen als schilderijen lijken uit de natuur gegrepen, alsof Savery precies afbeeldde wat hij zag. Deze landschappen verbergen echter vaak verschillende invloeden en een doordachte opbouw. Savery is geboren in Kortrijk in 1576 maar vluchtte rond… Lees verder →

Patrick Van Caeckenbergh, Het sigarenkistje, 1997-2017, Collectie MSK Gent

Een grote houten doos staat op balustervormige pootjes. Ze is twee stappen breed en vier stappen lang. Zelfs als je op je tippen staat en je arm zo ver mogelijk uitstrekt kom je niet tot aan de bovenste rand. De ribben van de doos zijn verstevigd met papieren repen met publiciteit voor een Hollands sigarenmerk…. Lees verder →

Roger Raveel, Hommage à Giotto, 1956, Collectie Mu.ZEE

Roger Raveel wil anders kijken naar de dingen. Hij peilt naar de overgang tussen werkelijkheid en abstractie. Door zijn omgeving heel intens te observeren, ziet hij andere dimensies. Sommige elementen komen meer tevoorschijn, andere verdwijnen. Als het zonlicht bijvoorbeeld te fel op het gelaat van een persoon schijnt of verdoezeld wordt door de schaduw van… Lees verder →

Lucas van Uden, Landschap met koeien, Collectie Rubenshuis

Rubens’ atelier was in Antwerpen absoluut dominant. Artistiek en maatschappelijk was zijn impact in de Zuidelijke Nederlanden beduidend sterker dan die van zijn evenknie Rembrandt in Holland. Toch levert de 17de-eeuwse Antwerpse schilderkunst een verrassend gevarieerd beeld op, mede dankzij de aanwezigheid van vele ‘grote’ en ‘kleinere’ meesters die zich specialiseerden in verschillende genres. Een… Lees verder →

Vincent Geyskens, Kaderreeksen in de collectie van M Leuven

Vincent Geyskens (Lier, °1971) onderzoekt in zijn schilderijen, collages en tekeningen wat schilderkunst vandaag nog kan betekenen. Naast het schilderen zelf staat ook de vraag centraal hoe het schilderij of de collage zich verhoudt tot onze hedendaagse beeldcultuur. Geyskens schildert op doek, hout, karton en plastic, komt al scheurend en plakkend tot collages op papier,… Lees verder →

Alessandro Allori, Portret van Francesco I de’ Medici, ca. 1560, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Op 26 april 1892 koopt Fritz Mayer van den Bergh dit staatsieportret op een veiling in Bergamo na een tip van een bevriende kunsthandelaar. Het werk intrigeert hem, Fritz is namelijk niet overtuigd van de identiteit van de geportretteerde en start een eigen onderzoek dat jaren in beslag neemt. Uiteindelijk identificeert hij de afgebeelde man… Lees verder →

James Ensor, De intrige, 1890, Collectie KMSKA

Dit schilderij intrigeert. Een vrouw heeft een man aan de haak geslagen. Met een gebaar van haar hand stelt zij haar ‘verovering’ voor. In haar andere hand houdt ze een boeketje bloemen. Zijn ze gehuwd? Mogelijk. Lachwekkende, sinistere gezichten omcirkelen het paar. Een boerse vrouw draagt een pop op haar schouder. Of is het een… Lees verder →

Giovanni Battista Piranesi en de Romeinse oudheid

Ook na de renaissance bleef de vergane glorie van de oudheid aantrekkingskracht uitoefenen op kunstenaars. In de 18de eeuw kwam het tot een hevig debat over wie aan de oorsprong ligt van de westerse beschaving: de Grieken of de Romeinen. De Italiaanse kunstenaar Giovanni Battista Piranesi (Mogliano 1720–Rome 1778) was overtuigd van de superioriteit van… Lees verder →

Rik Wouters, Zittende vrouw bij het venster of Portret van Nel Duerinckx, de vrouw van de kunstenaar, 1915, Collectie MSK Gent

Een vrouw zit bij het raam. Haar hoofd rust in haar hand. Haar linkerelleboog steunt op de leuning van de stoel. Haar rechterhand rust op de rug van een boek dat omgekeerd op haar schoot ligt. Het vallen van de avond maakt het venster tot een donkere spiegel. In de spaarzaam verlichte kamer wordt het… Lees verder →

Willem Schubert von Ehrenberg, Interieur van de Sint-Carolus Borromeuskerk, 1668, Collectie Rubenshuis

Marmer Het interieurzicht van de toenmalige jezuïetenkerk in Antwerpen, nu bekend als Sint-Carolus Borromeuskerk, is een bijzonder schilderij. Wat dit werk zo speciaal maakt, is dat Willem Schubert von Ehrenberg het op een paneel van massief carraramarmer schilderde. Alles wat in werkelijkheid in wit marmer was opgebouwd, liet hij gewoon onbeschilderd. En dat is heel… Lees verder →

Antependium Sint-Pietersgasthuis, tweede helft 16de eeuw, Collectie M Leuven

Tegen een bonte achtergrond van planten en geneeskrachtige kruiden dragen twee engelen een vlammend medaillon met het Christusmonogram IHS. Dit ongewone antependium uit de collectie van M Leuven dateert uit de tweede helft van de zestiende eeuw en is afkomstig uit de kapel van het historische Sint-Pietersgasthuis in de stad. Onbekend talent Een antependium of… Lees verder →

Gerard de Lairesse, Venus schenkt wapens aan Aeneas, 1668, Collectie Museum Mayer van den Bergh

In de 17de eeuw brak het classicisme door, ook in het Gouden Holland. Kunstenaars en hun opdrachtgevers uit de elite putten gretig thema’s uit de antieke oudheid en pronkten graag met hun intellectuele bagage. Dit is een vroeg ‘schoorsteenstuk’ van de schilder en theoreticus Gerard de Lairesse (1641-1711). Venus en Aeneas De halfnaakte vrouwenfiguur op… Lees verder →

Henry Van de Velde, De wasvrouw, 1887, Collectie KMSKA

Dat Henry Van de Velde een man van vele talenten was, is onbetwist. Toch was zijn wasvrouw uit de KMSKA-collectie niet meteen een opvallend schilderij. Of toch niet vóór restauratie. Een dikke vernissaus verborg de echte kwaliteit van het werk. Dankzij een gulle gift kon het KMSKA het werk restaureren. Vanonder de vernis verscheen een… Lees verder →

Navolger van Lancelot Blondeel, Legende van de heilige Joris, ca. 1535-1540, Collectie Musea Brugge

De heilige Joris was van de meest vereerde heiligen in de middeleeuwen. Als patroonheilige van de schutters werden vele schuttersgilden naar hem vernoemd. Zo ook de voormalige eigenaar van dit schilderij, het Brugse Sint-Jorisgilde, tot het schilderij in 1863 overgebracht werd naar het museum van de Brugse Academie. Of het gilde ook de opdrachtgever was,… Lees verder →

Cornelis de Vos, Familieportret, ca. 1630, Collectie MSK Gent

In een eenvoudige ruimte poseert een gegoed gezin met vier kinderen. De vader staat met de jongens aan de (voor hem) rechterzijde, de moeder met de meisjes links. Een tafel met rood tafelkleed staat evenwijdig aan de beeldrand. De Spaanse stoelen waarop de ouders zitten zijn naar mekaar gekeerd. De kinderen staan recht. De oudste… Lees verder →

Adriaen Brouwer, Drinkende boer, ca. 1605/06-1638, Collectie Rubenshuis

In een herberg zit een uitbundige boer die een beker wijn heft en een open kan in de aanslag houdt. Al zingend houdt hij zijn glas rode wijn met zijn rechterhand in de lucht. Hij zit eenzaam aan een tafeltje in een boerencabaret. Op de tafel ligt een aangesneden brood. Op de achtergrond zijn enkele… Lees verder →

Druk! Werk! Prenten en tekeningen in de collectie van M Leuven

M Leuven beheert een rijke en diverse collectie van meer dan 53.000 objecten. Ongeveer 25.000 daarvan zijn prenten en tekeningen op papier: een ware schat aan beelden en verhalen, van de late middeleeuwen tot vandaag. Een brede waaier aan onderwerpen, technieken en stijlen komen aan bod. De deelcollectie bevat onder meer Rubensgrafiek, werk van Houbraken… Lees verder →

Anoniem, Retabeltje met de Annunciatie, Brabant, ca. 1480-1490, Collectie Museum Mayer van den Bergh

De scène kennen we van honderden kunstwerken: de biddende Maria krijgt het onverwachte bezoek van de engel Gabriël, zijn haren nog in de wind. Hij komt de geschrokken jonge vrouw melden dat ze de moeder zal worden van Jezus Christus, de zoon van God. Dit evangelieverhaal staat bekend als ‘de Annunciatie’ of ‘Maria-Boodschap’. Dat bij… Lees verder →

Vernieuwende werken uit de collectie van het KMSKA

Net als de wetenschap vooruitgestuwd werd door vernieuwing, staat ook de geschiedenis van de kunsten bol van de uitvindingen. Sommige waren groots en meteen baanbrekend. Denk aan de manier waarop Van Eyck met olieverf omging. Andere waren subtieler, maar minstens even invloedrijk. De KMSKA-onderzoekers doken in de collectie naar deze minder bekende nieuwigheden. Duik mee… Lees verder →

Hendrick Goudt, De bespotting van Ceres, 1610, Collectie Musea Brugge

In de 17de eeuw beleefde de reproductiegrafiek een grote bloei. Dit betekent dat de prentkunst in die tijd vaak gebruikt werd voor het reproduceren van schilderijen; zij bood kunstenaars de mogelijkheid hun composities op grote schaal te verspreiden. Veelal deed men hiervoor een beroep op gespecialiseerde prentsnijders die de graveertechniek tot in de puntjes beheersten…. Lees verder →

Henri Evenepoel, De Spanjaard in Parijs of Portret van de schilder Francisco Iturrino, 1899, Collectie MSK Gent

Stevig en zelfzeker staat hij in de wereld, deze man in zwarte kapmantel en hoge hoed met brede rand, forse baard en onverstoorbare blik. Zijn onder de cape onzichtbare hand rust op de heup, waardoor de donkere massa tegenover de okergele achtergrond nog imposanter wordt. Met de linkerhand slaat hij zijn mantel iets naar achter…. Lees verder →

Buste van ‘Seneca’, Romeins, 1ste eeuw n.C., Collectie Rubenshuis

Het verzamelen van kunst was lange tijd het exclusieve privilege van vorsten en kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders. Naast deze vorstelijke verzamelingen ontwikkelde zich in de loop van de zestiende eeuw – eerst in Italië en niet veel later in de Nederlanden – ook een verzameltraditie bij de stedelijke elite. In de handels- en havenstad Antwerpen ontstond een… Lees verder →

The Constant Glitch – Kunst in tijden van crisis, Collectie Cera & M Leuven

In 2020 engageerden M Leuven, Cera en Stad Leuven zich om samen met het publiek zuurstof te geven aan opkomende kunstenaars in België. Dat de kunstensector, net als veel andere sectoren, te lijden heeft onder de gevolgen van de globale pandemie is een open deur intrappen. Kunstenaars zagen kansen en perspectieven wegvallen, musea en galeries… Lees verder →

Atelier van Peter Paul Rubens, Faun en nimf, vroege 17de eeuw, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Al in de oudheid was het thema van ‘de faun (of de sater) en de nimf’ populair in de kunst. Het situeert zich in een dionysische sfeer van drank, mannelijke vrijpostigheid en lust. Ook in de baroktijd werd het vaak voorgesteld. Dit is een voorbeeld uit het atelier van Rubens, bij wie er thuis diverse… Lees verder →

Jean Brusselmans, Lente, 1935, Collectie KMSKA

Jean Brusselmans woonde in een bescheiden huisje in Dilbeek, samen met zijn vrouw en zoon. Hun huis stond volledig afgezonderd op een heuvel met een prachtig zicht op de omliggende omgeving. Vanuit het raam van zijn atelier zag hij dit landschap. Telkens opnieuw schilderde hij het rijtje huizen met de kleine lapjes akkers en de… Lees verder →

Georges Lemmen, Spelend jongetje, 1900, Collectie Musea Brugge

Rond 1900 sluit het intimistische werk van de Brusselse kunstenaar Georges Lemmen sterk aan bij de stijl van de Franse schilders Edouard Vuillard en Pierre Bonnard. Deze kunstenaars behoren tot een groep postimpressionistische kunstenaars die zich Les Nabis noemen. Lemmen, die een duidelijke voorkeur heeft voor de menselijke figuur, vindt zijn geliefkoosde modellen in zijn… Lees verder →

Jean-Baptiste de Champaigne, De maaltijd in Emmaüs, 1664, Collectie MSK Gent

Drie mannen zitten op een terras aan een tafel tegenover een indrukwekkend berglandschap met in de verte een brug en een versterkte burcht. Ze zijn gekleed in Bijbelse gewaden. Het centrale personage toont een stuk brood. De twee anderen reageren verrast. In deze perfect geregisseerde scène – de herberg lijkt meer op een toneel en… Lees verder →

Anthony van Dyck, Zelfportret, ca. 1616-17, Collectie Rubenshuis

De beroemdste en ongetwijfeld meest getalenteerde medewerker van Rubens was Anthony van Dyck (1599-1641), een buitengewoon getalenteerd kunstenaar wiens kwaliteiten Rubens al snel moeten zijn opgevallen. Van Dyck ontpopte zich als een virtuoos portrettist die over een feilloos inlevingsvermogen en een briljante techniek beschikte. Zelfverzekerde jonge man Dit portret van de jonge Van Dyck werd… Lees verder →

Pierre Festraets, Pronkbeker van Edward Van Even, 1878, Collectie M Leuven

De historiek van de M-collectie is nauw verbonden met het politieke en culturele verleden van de stad Leuven. Een treffend voorbeeld daarvan is deze laatnegentiende-eeuwse zilveren pronkbeker, een bijzonder geschenk voor stadsarchivaris Edward Van Even. Culturele sleutelfiguur De Leuvense historicus en letterkundige Edward Van Even (1821-1905) werd in 1853 aangesteld als archivaris van zijn geboortestad…. Lees verder →

Passieretabel, ca. 1520-1530, Zuid-Nederlands, Brussel (omgeving van Jan III Borman), Collectie Museum Mayer van den Bergh

Ze zijn een lust voor het oog: retabels met hun vele beeldjes. Het lijken wel heilige poppenhuisjes. Als, zoals bij dit retabel, ook de oorspronkelijke kleuren bewaard bleven, dan worden ze helemaal een kijkfeest. Oorspronkelijk dienden retabels om biddende kijkers het belang van de heilige gebeurtenissen die erop worden voorgesteld te laten begrijpen en vooral… Lees verder →

Joachim Beuckelaer, Groentemarkt, 1567, Collectie KMSKA

In 1567 schilderde Joachim Beuckelaer een van zijn beroemde markttaferelen: de Groentemarkt. Geïnspireerd door zijn leermeester Pieter Aertsen, die het genre introduceerde, werd Beuckelaer een meester in deze marktscènes met figuren die een overvloed aan etenswaren verkopen. Die zie je op de voorgrond, als een stilleven. Het werk is onlangs volledig gerestaureerd. Het schilderij kampte… Lees verder →

Jacobus Harrewijn, Het Rubenshuis te Antwerpen, 1684, 1692, gravures (facsimile’s), Collectie Rubenshuis

In 1610 kochten Peter Paul Rubens (1577-1640) en zijn eerste vrouw Isabella Brant (1591-1626) een huis met grond in Antwerpen. De daaropvolgende jaren liet hij het huis naar eigen ontwerp uitbreiden met een halfrond, overkoepeld beeldenmuseum, een atelier, een triomfpoortachtige portiek en een tuinpaviljoen. De verbouwingen verleenden de woning het uitzicht van een Italiaans palazzo… Lees verder →

Gustave De Smet, De groene Koepelkerk of Lutherse Kerk in Amsterdam, 1919, Collectie MSK Gent

Op het voorplan links verrijst een stenen landschap van bonkige blokken, donker en gesloten. Licht en uitnodigend zijn de groene koepel van de kerk, de gele cirkel van de zon en de welvingen van de goudkleurige korenvelden. De warme gloed van de avondzon weerkaatst op het rimpelende water. In de aanpalende steeg werpt ze een… Lees verder →

Christoffel Jegher, Dronken Silenus, circa 1630, naar een ontwerp van Peter Paul Rubens, Collectie Musea Brugge

Net als veel andere 17de-eeuwse kunstenaars liet ook Peter Paul Rubens zijn geschilderde composities in prent brengen. Hij liet zijn barokke schilderijen niet alleen in gravures vertolken, maar ook in enkele houtsneden. Deze techniek was vooral populair in de 16de eeuw, maar raakte uit de mode in de 17de eeuw toen de gravure haar hoogdagen… Lees verder →

Onbekend meester & Lucas I Floquet naar Dieric Bouts, Twee Johannesschotels, Brabant/Antwerpen, circa 1500/circa 1600-1625, Collectie M Leuven

De M-collectie herbergt maar liefst twee versies van het schokkende devotiebeeld met het afgehakte hoofd van Johannes de Doper, opgevat als Andachtsbild. Het ene is een uniek reliëf in papier-maché van rond circa 1500, het andere is een 17de-eeuws schilderij, een variant op een compositie die zou zijn ontstaan in het atelier van Dieric Bouts…. Lees verder →

Netsukes, 19de eeuw, Collectie Museum Mayer van den Bergh

‘Kunstige kleine snijwerkjes die voorheen door de Japanners als afsluiting van koorden werden gebruikt’: zo luidt de Van Dale-definitie van een netsuke (meervoud: netsukes of netsuke). Men droeg er tabaksdozen, geldbuidels, medicijndoosjes enz. aan. Een synoniem van netsuke is gordelknoop. Onderscheiden De netsuke heeft een lange traditie in Japan en was aanvankelijk – dat wil… Lees verder →

Pierre Alechinsky, De laatste dag, 1964, Collectie KMSKA

Alechinsky en het einde der tijden Je moet even kijken, maar dan merk je ze op. De eenden en de slangen. De uilen en de vissen. Hier en daar kunstig ‘verstopt’ in een bizarre wereld van kronkels, vlakken en kleuren. Met De laatste dag combineert schilder en graficus Pierre Alechinsky abstracte elementen met herkenbare figuren…. Lees verder →

Joseph Benoît Suvée, Portret van Pierre Nicolas Joseph Bourguet de Travanet, 1794-1795, Collectie Musea Brugge

In de collectie van het Groeningemuseum (Musea Brugge) bevindt zich een psychologisch scherp geobserveerd portret van de Franse burggraaf Nicolas de Travanet, tentoongesteld op het Salon van Parijs in 1796. Het schilderij is van de hand van Joseph Benoît Suvée. Burggraaf de Travanet laat zich na de woelige periode van de Terreur als een succesvolle… Lees verder →

Jef Lambeaux, De menselijke driften, 1899, Collectie MSK Gent

Op bijna vier meter boven de grond verrijst een indrukwekkend reliëf van ongeveer twaalf meter breed en zes meter hoog. Door de afstand zijn bepaalde details in het hoogste register niet meer zichtbaar. In het nauwelijks verheven reliëf zijn bepaalde motieven in het monochrome vlak nog amper leesbaar, terwijl andere, zoals de dansende vrouwen, het… Lees verder →

Jan Boeckhorst en Frans Snijders, Boeren op weg naar de markt, de jaren 1630, Collectie Rubenshuis

Dit monumentale doek toont plattelandsmensen die met hun koopwaar op weg zijn naar de stad. In de groep die het beeld beheerst, loopt voorop een jonge vrouw met een weelderige fruitkorf op het hoofd en aan haar arm een mand waar enkele artisjokken aan bungelen. Achter haar drentelt een jongetje met een reiger in zijn… Lees verder →

Toegeschreven aan Adriaen Collaert, naar ontwerp van Jan Snellinck (I) (toegeschreven aan), Scènes uit de Openbaring van Johannes op Patmos (9, 10, 11 en 12), 1585, Collectie M Leuven

Deze vier scènes van de Openbaring van Johannes op Patmos maken deel uit van een serie van vierentwintig taferelen, vermoedelijk van de hand van Adriaen Collaert (1555-1618) naar een ontwerp van Jan Snellinck (I) (1548-1638). Het verhaal vormt het sluitstuk van het Nieuwe Testament en verbeeldt de Openbaring van Christus aan Johannes op het eiland… Lees verder →

Pieter Bruegel de Oude, Twaalf spreuken op borden, 1558, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Dat Pieter Bruegel de Oude, zoals veel van zijn tijdgenoten, iets met spreekwoorden had en dat hij deze levenswijsheden graag uitbeeldde, is bekend. Deze twaalf borden of medaillons, die nu één groot paneel vormen, zijn daar een vroege getuige van. Het is met voorsprong het meest originele werk van Bruegel. Oneliners Twaalf tondi die elk… Lees verder →

Simone Martini, Orsini Polyptiek, ca. 1333, Collectie KMSKA

Vier kleine taferelen. In fonkelende kleuren. Badend in het goud. Deze meesterwerkjes van Simone Martini lijken wel juwelen. Ze maakten deel uit van een reisaltaar. De centrale panelen stellen de Calvarie en de Kruisafneming voor. Aan de binnenkant van de vleugels bevonden zich ook nog de Kruisdraging en de Graflegging. Die tintelen nu in het… Lees verder →

James Ensor, Skelet bekijkt chinoiserieën, 1885 -1888, Collectie MSK Gent

Doorheen een deuropening kijken we de kamer binnen. Het aanwezige personage is zich van onze aanwezigheid niet bewust. De man zit met opgetrokken knieën in zijn stoel. Het ziet er niet naar uit dat hij nog iemand verwacht. De extra stoel is niet voor een of andere bezoeker bestemd. Opvallend gele sokken houden de plaats… Lees verder →

Peter Paul Rubens, Hendrik IV in de slag bij Ivry, 1628 – 1631, Collectie Rubenshuis

Hendrik IV in de slag bij Ivry van Peter Paul Rubens (1577-1640) verbeeldt de beroemde veldslag van de Franse koning Hendrik IV bij Ivry op 12 maart 1590, ten westen van Parijs. Het schilderij maakte deel uit van een zesdelige reeks over het leven van de koning, die om politieke redenen onvoltooid is gebleven. Op… Lees verder →

Achille Chainaye, La Muette, 1883 & Charles Doudelet, Charon of Le Nautonier Maudit, ca. 1896, Collectie Musea Brugge

De stad Brugge streeft er permanent naar om haar collectie uit te breiden met kwaliteitsvolle kunstwerken die een verrijking voor het museale erfgoed kunnen betekenen. Alle kanalen worden onderzocht om het kunstpatrimonium verder aan te vullen. Hierbij is de kunsthandel vanzelfsprekend een belangrijke partner.Twee aanwinsten voor de laatnegentiende-eeuwse collectie van het Groeningemuseum werden aangekocht bij… Lees verder →

Dieric Bouts, Triptiek met de Marteling van de Heilige Erasmus, circa 1460-1464, M Leuven (Sint-Pieterskerk)

Deze triptiek van Dieric Bouts hangt nog steeds op zijn originele plaats in zijn kapel in de Sint-Pieterskerk. Net als het beroemde Laatste Avondmaal van Bouts, dat overigens in de kapel ernaast hangt. Dit werk is, net als het Laatste Avondmaal, ontstaan in de context van het Broederschap van het Heilig Sacrament. Dit werk wordt… Lees verder →