Jan van Eyck, Heilige Barbara van Nicomedië, 1437, Collectie KMSKA

Jan van Eyck was een revolutionaire vernieuwer. De retrospectieve in Gent bewijst het, de media beschreven het dit voorjaar in het lang en het breed. Ook het KMSKA bezit twee prachtvoorbeelden vol nieuwigheden, Madonna bij de fontein die eerder aan bod kwam in deze reeks en Heilige Barbara van Nicomedië. Hier concentreren we ons op… Lees verder →

De minzaamheid van Rebecca, ca. 1670, Collectie Musea Brugge

Een Brugs wandtapijt met een bijbels tafereel uit het Oude Testament sprokkelt ornamenten en figuren uit Rubens’ directe omgeving. Het wandtapijt De minzaamheid van Rebecca verbeeldt een tafereel dat staat beschreven in het Oude Testament, meer bepaald in het boek Genesis (Gen. 24:11-20). In dat verhaal stuurt Abraham een knecht naar zijn familie in Nahor,… Lees verder →

Oscar Jespers, De jongleur, 1923, Collectie MSK Gent

Van een jongleur verwacht men dat hij lenig is, beweeglijk en buigzaam. Maar opgebouwd uit rechthoeken, vierkanten en cilinders is hij soepel noch snel. Kleurrijk? Dat is hij wel. Alleen de bal is rond. Ook al is er vooraan maar één te zien. De twee andere zitten achteraan, rustend op zijn gebochelde rug. De figuur… Lees verder →

Peter Paul Rubens, De annunciatie, 1610-1628, Collectie Rubenshuis

In 1608 keerde Rubens terug naar Antwerpen. Het jaar daarop werd hij benoemd tot hofschilder van de aartshertogen Albrecht en Isabella. Zij werden belangrijke afnemers en promotors van zijn werk. Behalve voor het Brusselse hof werkte Rubens ook voor het Spaanse, Franse en Engelse koningshuis en sporadisch ook voor enkele kleinere hoven in Duitsland en… Lees verder →

Jan van Eyck, Madonna bij de fontein, 1439, Collectie KMSKA

Sinds 23 juni is Madonna bij de fontein van Jan van Eyck te zien in de expo Madonna ontmoet Dulle Griet in Museum Mayer Van den Bergh. Een piepklein meesterwerk van formaat. Niets is goed genoeg voor Jan van Eyck. Of hij nu grote altaarstukken moet maken of kleine paneeltjes. Altijd is er dezelfde aandacht… Lees verder →

James Ensor, Gezicht op Mariakerke, 1901, Collectie Mu.ZEE

James Ensor is een meester in het schilderen met licht en het samenbrengen van parelmoeren kleuren die landschappen van zijn hand doen exploderen in kleurenpracht. Een sterk voorbeeld is Gezicht op Mariakerke, een olieverfschilderij op doek van 1901 waarin Ensor onze blik vasthoudt in de blauwe met roze en wit getinte luchtspiegelingen. De kunstenaar schilderde… Lees verder →

Floris Jespers, Etsprenten, Cera-collectie bij M Leuven

Floris Jespers (Borgerhout, 1889 – 1965, Antwerpen) was een sleutelfiguur binnen de Antwerpse modernistische avant-garde en is tot op vandaag een van de bekendste namen uit de Belgische kunstgeschiedenis van de vorige eeuw. Hij was voornamelijk schilder, maar ook beeldhouwer, muzikant, én graficus. Die veelzijdigheid spreekt uit de vele kunstwerken van zijn hand die zich… Lees verder →

Meester Heinrich von Konstanz, Christus-Johannesgroep, ca. 1280-1290, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Een aandoenlijk tafereel: Jezus’ favoriete apostel Johannes laat zijn hoofd rusten op Christus’ borst. Hij legt zijn rechterhand in die van zijn meester. En Jezus legt zijn arm om Johannes’ schouder. Ze zitten samen op een bankje en lijken als het ware één te zijn geworden. Zelfs hun kleren zijn in elkaar verweven. Deze verstilde,… Lees verder →

Anoniem, De anatomische les, Brugge 1679, Collectie Musea Brugge

Al sinds de veertiende eeuw werden in Europa dissecties uitgevoerd op lijken, ondanks sterke tegenkanting van de katholieke kerk. Pas in 1675 was een eerste lijkschouwing ‘live’ mee te maken in Brugge. Dat was zo’n evenement dat er een schilderij van werd gemaakt. Op den thienden meije 1675 wiert geresolveert op de caemer der chirurgie… Lees verder →

Léon Spilliaert, Dubbelportret van Gustave en Norine Van Hecke, 1920, Collectie Mu.ZEE

Het Dubbelportret van Gustave en Norine Van Hecke behoort tot een van de grootste werken die Léon Spilliaert ooit heeft gemaakt. We zien twee opvallende persoonlijkheden in kletterende kleuren samengebracht op een goedkoop kartonnen reclamebord. Hij gebruikte hiervoor gouache, waterverf en inkt. Spilliaert was niet de enige die dit opmerkelijke koppel portretteerde. In 1923 maakte… Lees verder →

De portiek van het Rubenshuis, Peter Paul Rubens

In 1610, twee jaar na zijn terugkeer uit Italië, kochten Peter Paul Rubens (1577-1640) en zijn vrouw Isabella Brant (1591-1626) een huis met een groot stuk grond in het aantrekkelijkste deel van Antwerpen. Het eigendom lag vlak bij de Meir, toen de meest begeerde straat van de stad. Rubens betaalde er het relatief lage bedrag… Lees verder →

Anthony van Dyck, Jupiter en Antiope, ca. 1616-18 of 1620, Collectie MSK Gent

In een weids landschap ligt een naakte vrouw mooi te wezen. Ze slaapt, ze droomt, ze is gelukkig. In haar slaap is het rode kleed langzaam van haar lichaam gegleden. Ze is zich niet bewust van haar naaktheid. Ook niet van de twee gure figuren die haar wellustig bejegenen: een sater en een adelaar. De… Lees verder →

Hans II Collaert, De vier tijdperken, c. 1612-1628, Collectie M Leuven

Vier tijdperken volgen elkaar in deze prentreeks van de hand van Hans II Collaert op. In de Gouden Tijd leven mensen in volmaakte harmonie met de natuur en met elkaar samen. Koppeltjes struinen door het bos, vlijen zich tussen de bomen en de dieren neer en geven zich onbezorgd over aan liefkozingen. Overal ligt heerlijk… Lees verder →

Jan Mijtens, Portret van Margareta Riccen, 1658, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Dit prachtige portret van Margareta Riccen is van de hand van Jan Mijtens (Den Haag, ca. 1614 – 1670), een van de belangrijkste en meest productieve Haagse portrettisten uit zijn tijd. Mijtens stamt uit een Haagse schilderfamilie en leerde het vak van zijn vader Isaac. Vlaamse Mona Lisa Margareta trekt de aandacht met haar blik… Lees verder →

Alfred Stevens, De Parijse sfinks, 1875-1877, Collectie KMSKA

Raadselachtige Parijse sfinks Een dromerige, jonge vrouw, verzonken in haar eigen gedachten. Ze ondersteunt haar hoofd lichtjes met haar hand en staart voor zich uit, recht naar ons. De merkwaardige, koele lichtval roept een ongemakkelijke sfeer op. De achtergrond is bruin en neutraal, de ruimte kaal. Geen enkel voorwerp of attribuut. Wat een raadselachtige vrouw… Lees verder →

Gezicht op het interieur van het Crystal Palace vanuit het transept, ets uitgegeven door Read & Co, circa 1851, Collectie Musea Brugge

Vanwege de coronamaatregelen is ook Dubai Expo, de 35ste wereldtentoonstelling, uitgesteld naar 2021. Een verstandig besluit, want het evenement had ongetwijfeld een grote menigte bijeengebracht. Voor de allereerste wereldtentoonstelling, die tussen mei en oktober 1851 werd georganiseerd in Londen, trokken maar liefst zes miljoen bezoekers uit alle hoeken van de wereld naar Hyde Park. Deze… Lees verder →

Théo Van Rysselberghe, Portret van Marguerite van Mons, 1886, Collectie MSK Gent

Wie is dit in het zwart geklede meisje met haar mysterieuze blik? Naar wie kijkt ze en wat gaat er in haar om? Samen met haar oudere zus Camille was Marguerite van Mons een van de geliefde achternichtjes van Emile Verhaeren. Zijn tante Elisabeth was haar grootmoeder. Er bestaat zelfs een foto waarbij ze bij… Lees verder →

Juan de Flandes, Feestmaal van Herodes, ca. 1496-1499, Collectie Museum Mayer van den Bergh

De schilder van dit tafereel heette Juan de Flandes. ‘Jan uit Vlaanderen’ werd in Castilië hofschilder van koningin Isabella. Tussen 1496 en 1499 schilderde hij een retabel voor het kartuizerklooster Miraflores in Burgos: het Mirafloresretabel. Het altaarstuk beeldde episodes af uit het leven van Johannes de Doper, patroonheilige van de vader van koningin Isabella. Na… Lees verder →

Frans Floris I, Val van de opstandige engelen, 1554, Collectie KMSKA

Opstand van de engelen: oorlog in de hemel Dit duizelingwekkende schilderij van Frans Floris voert je mee in de Bijbelse strijd tussen goed en kwaad. Wat een kluwen van armen, benen, vleugels en staarten. Bovenaan vechten de engelen van God. Aartsengel Michaël is hun aanvoerder. Samen jagen ze de ontrouwe engelen en demonen de hemel… Lees verder →

Anna Boch, Tijdens de elevatie, 1893, Collectie Mu.ZEE

Mu.ZEE plant een nieuw onderzoek en tentoonstelling gewijd aan het leven en werk van Anna Boch, uit het roemrijke geslacht Boch. Ze maakte en verzamelde moderne kunst uit passie. Vaak in het gezelschap van haar broer, Eugène, kon ze reizen en leren om het landschap door een lichtgevoelige bril te zien. De schilderlessen en plein… Lees verder →

De Pest in de Leuvense Sint-Jacobsparochie in 1578

De huidige COVID-19-pandemie zal voor de meesten onder ons de grootste globale gezondheidscrisis zijn die we ooit zullen kennen, en ook met de meeste impact op ons dagelijkse leven. Althans laat ons dat hopen. Dezer dagen flakkeren echter ook de herinneringen op aan recente epidemieën zoals het zikavirus, ebola, SARS en MERS maar ook aan… Lees verder →

Naar Rogier van der Weyden, Lucas tekent de Madonna, ca. 1491-1510, Collectie Musea Brugge

Het Brugse schilderij, naar Rogier van der Weyden, toont de heilige Lucas die op een knie neerknielt voor Maria en Jezus. Hij tekent haar portret met een zilverstift op een vel papier dat bevestigd is op een houten plankje. Maria zit nederig op de vloer voor een troon, waarboven een baldakijn van goudbrokaat hangt. De… Lees verder →

Edgard Tytgat, Het atelier van de schilder, 1934, Collectie MSK Gent

In het atelier van de schilder staan twee mensen aan het grote raam. De gordijnen zijn wijd opengetrokken. Een man en een vrouw poseren in tegenlicht. De vrouw kijkt ons indringend aan. Ook al zijn haar ogen verborgen in de schaduw van haar gelaat. Frontaal leunt ze tegen de vensterbank en steunt ze op haar… Lees verder →

Breviarium Mayer van den Bergh, Gent-Brugse school, ca. 1500, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Het Breviarium Mayer van den Bergh is een gebedenboek, waar verzamelaar Fritz Mayer van den Bergh  (1848-1901) veel voor betaalde. Het is zijn duurste aankoop ooit en kostte 1420 Britse ponden, of 35 500 frank. Het complete verluchte handschrift in de stijl van de Vlaamse primitieven werd aangeboden bij Christie’s in Londen in 1898. Fritz… Lees verder →

Rik Wouters, De strijkster, 1912, Collectie KMSKA

Alledaags geluk in De strijkster De strijkster is een van de bekendste kunstwerken van Rik Wouters. Nel, de vrouw van de kunstenaar, kijkt zorgeloos op van het strijkwerk. Ze is de blikvanger van het schilderij. Naast haar zie je de mand met strijkgoed, een koperen lamp, een vaas met bloemen en een glazen stolp op de… Lees verder →

Léon Spilliaert, Zelfportret met rood potlood, 1908, Collectie Mu.ZEE

Léon Spilliaert is eenentwintig wanneer hij aan de slag gaat bij de Brusselse uitgever Edmond Deman. Zijn taak is verkoop en public relations. Edmond Deman is een bevlogen uitgever voor Franse en Belgische symbolistische dichters. Hij neemt graag jonge, veelbelovende kunstenaars onder zijn vleugels en lanceert ze in de kunstwereld. Hier komt Spilliaert in contact… Lees verder →

La Jeune Peinture in de Cera-collectie bij M Leuven

Na afloop van de Tweede Wereldoorlog drukte de kunstenaarsgroep La Jeune Peinture Belge een stempel op de Belgische beeldende kunsten en was gedurende korte tijd een krachtige motor voor verandering. Ze werd opgericht in 1945 door de Brusselse galerist Robert Delevoy en kunstminnend advocaat René Lust. James Ensor trad op als erevoorzitter. Delevoy speelde sinds… Lees verder →

Maria op de maansikkel, Collectie Musea Brugge

De Maagd Maria wordt gezien als de middelares tussen het menselijke en het goddelijke. In de kunst krijgt ze, zeker vanaf de middeleeuwen, een prominente rol. Maria op de maansikkel is een van de meest ingewikkelde en gelaagde mariale voorstellingen. Ze verschijnt in tal van manuscripten, op schilderijen en in de beeldhouwkunst. De iconografie leent… Lees verder →

Marinus van Reymerswale, De roeping van de heilige Matteus, 1536, Collectie MSK Gent

In een menigte van mensen die blijkbaar enkel met zichzelf en hun materiële bekommernissen bezig zijn, kruisen twee personages even onopvallend als indringend elkaars blik. Het ogenspel wordt begeleid door subtiele bewegingen van hun fijn gemaniëreerde handen; deze van Christus open en uitnodigend, deze van Matteus dankbaar en deemoedig gesloten. Een contact dat niet gehinderd… Lees verder →

Peter Paul Rubens, Zelfportret, circa 1623-30, Collectie Rubenshuis

Van de vier individuele zelfportretten die Rubens (1577-1640) schilderde, is dit portret en buste het meest informele. Anders dan in het zelfportret in Windsor Castle, waarop de kunstenaar zichzelf als gentleman ietwat gereserveerd afbeeldde, kijkt Rubens in dit intiemer portret met een vriendelijke, open blik naar de toeschouwer. Hij richt zich rechtstreeks tot de kijker…. Lees verder →

Henri De Braekeleer, De man in de stoel, 1875, Collectie KMSKA

De man in de stoel: alledaags tafereel?Daar zit hij dan: een man op een stoel. Wie is hij? We weten het niet. Waar bevindt hij zich? Dat weten we wel: in de raadzaal van het Antwerpse Brouwershuis. Het schilderij lijkt een banale situatie uit te beelden. Toch is het werk allesbehalve gewoon. Iets in de… Lees verder →

Ensemble Maarten Vanden Eynde, 2015, Collectie Mu.ZEE

Maarten Vanden Eynde bestudeert de ecologische impact van de mens op de Aarde en de fysieke gevolgen die dit zal hebben voor de volgende generaties. We bevinden ons in een tijdperk waarin de menselijke activiteit het klimaat en de atmosfeer totaal heeft veranderd. Dit wordt ook het antropoceen genoemd. Maarten Vanden Eynde plaatst deze term… Lees verder →

Uur- en kalenderwijzerplaat, c. 1500, Collectie M Leuven

Velen tellen momenteel lange dagen en uren af naar het einde van de quarantaine en het weerzien van familie en vrienden. Maar terwijl de dagen op elkaar beginnen te lijken en de tijd soms ondraaglijk stil lijkt te staan, is het ook duidelijk dat de wereld om ons heen verder blijft draaien. De dagen worden… Lees verder →

Hugo van der Goes, Dood van Maria, circa 1475, Collectie Musea Brugge

De Dood van Maria uit het Groeningemuseum wordt momenteel gerestaureerd. De ideale gelegenheid om het schilderij grondig te onderzoeken. Alle specialisten zijn het erover eens dat dit schilderij, op basis van stilistische vergelijkingen met ander werk van de kunstenaar, aan Hugo van der Goes toegeschreven mag worden. Maar zoals dat meestal het geval is met… Lees verder →

Jean Brusselmans, Boeren, 1928, Collectie MSK Gent

Boeren moet men Brusselmans niet leren kennen. Vanuit zijn alleenstaande woning op een Brabantse heuvel in het landelijke Dilbeek observeerde hij jarenlang hun dagelijkse besognes. Hier dalen ze in processie trapsgewijs de heuvel af. Hun schouders torsen rieten manden met de vruchten van hun noeste arbeid. Een boerin met melkkan loopt voorop. Vermanend wendt ze… Lees verder →

Pieter Bruegel de Oude, Dulle Griet, 1563, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Op 5 oktober 1894 gaat de droom van verzamelaar Fritz Mayer van den Bergh (1858-1901) in vervulling. Hij verwerft een authentieke Pieter Bruegel de Oude (1525?-1569) op de veiling van de collectie Hammer uit Stockholm. De Keulse veilingcatalogus vermeldt het paneel als een Phantastische Darstellung, Landschaft mit einer grossen Menge Spuckgestalten. Het wordt toegeschreven aan… Lees verder →

Jules Schmalzigaug, Rhytmus van lichtgolvingen. Straat, zon en menigte, 1915-1916, Collectie KMSKA

Rhytmus van lichtgolvingen. Straat, zon en menigte, kortweg Licht, is een fascinerende combinatie van licht, kleur en trilling. Nerveuze, zich herhalende toetsen in een draaiende beweging beheersen dit schilderij. Zo ontstaat er een ruimte in het midden. De gekleurde vlakken en stippen geven de richting aan. De lijnen bewegen opwaarts. De afgeronde hoeken en de… Lees verder →

Panamarenko, Flying cigar called flying tiger, 1978, Collectie Mu.ZEE

Panamarenko droomde er altijd van om te kunnen vliegen zoals de vogels. In 1978 bouwde hij wel een heel erg bijzondere machine. De vliegende sigaar is een drie meter lang magnetisch ruimtevaartuig waarvan de benaming verwijst naar een begrip uit de ufologie waarbij het moederschip de sigaar wordt genoemd. Eerst bouwde hij op kleine schaal… Lees verder →

Jean Mayné, De sacramentsprocessie, 1878, Collectie M Leuven

Op een zonnige lentedag in 1878 gaat een sacramentsprocessie door de Brusselse straten. Je kan haast de wolk van wierook ruiken en het warme zonlicht voelen dat over het glanzend gepoetste zilverwerk en de witte gewaden danst. Tussen de menigte gelovigen die de rituele optocht aan de kant van de weg gadeslaan, stond wellicht ook… Lees verder →

Jan van der Straet / Stradanus, Hoofd van een Johannes de Doper, 16e eeuw, Collectie Musea Brugge

Deze olieverfschets van Johannes de Doper wordt toegeschreven aan Jan van der Straet (1523-1604), beter bekend als Johannes Stradanus. Hij werd in Brugge geboren en vertrok als jonge twintiger naar Italië. Dit is Johannes de Doper, gekleed in zijn kamelenharen mantel. Hij kijkt over zijn schouder schuin naar beneden. Ondanks de krappe uitsnede zit er… Lees verder →

Jacob Jordaens, Neptunus en Amphitrite, ca. 1648, Collectie Rubenshuis

Op dit werk is Neptunus, de god van de zee, te zien. In zijn rechterhand draagt hij een drietand. In zijn linkerhand houdt hij de teugels vast waarmee hij twee witte zeepaarden ment. Neptunus staat op een schelpwagen die wordt ondersteund door een dolfijn. Links van hem is zijn vrouw Amphitrite te zien. Tussen beiden… Lees verder →

Amedeo Modigliani, Zittend naakt, 1917, Collectie KMSKA

Zittend naakt van Modigliani Een jonge vrouw bedekt haar dijen met een doek. Haar lichaam is rond, golvend en voluptueus. Een opvallend contrast met andere vrouwen in Modigliani’s werk. Toch zie je ook hier het gestileerde, ovale gezicht, de elegante hals en de amandelvormige ogen. Stuk voor stuk karakteristieken die zo typerend zijn voor de… Lees verder →

Hana Miletić, Materials, 2016, Collectie Mu.ZEE

De kwetsbaarheid van de maatschappij en de zorg die daarbij komt kijken, het is een brandend actueel thema sinds de voorbije weken. Zorg wordt vaak ondergewaardeerd in een kapitalistische samenleving, meent Hana Miletić. Ze zoekt naar sporen van schaarste en verwaarlozing in de grootstedelijke samenleving. Gebroken auto-onderdelen, zoals een achteruitkijkspiegel, een koplamp of een autoruit… Lees verder →

Constantin Meunier, De Puddeler, 1886, Collectie M Leuven

Een man zit op een steen. Hij is enkel gekleed in een broek, schort, klompen en een muts. Zijn ontbloot bovenlijf toont het lichaam van iemand die zware fysieke arbeid gewend is. Maar zijn linkerarm hangt krachteloos in zijn schoot en de uitputting staat op zijn expressief gezicht te lezen. De uitgesproken wenkbrauwen die samenkomen… Lees verder →

Anoniem, Geboorte van Jezus en Verrijzenis (twee panelen van het ‘vierluik Antwerpen-Baltimore’), ca. 1380, Museum Mayer van den Bergh

Deze paneeltjes zijn geschilderd omstreeks 1380. De fascinatie van verzamelaar Fritz Mayer van den Bergh (1858-1901) voor de Vlaamse primitieven maakte hem tegelijkertijd gevoelig voor werken die dateren uit de voorafgaande stijlperiode, het zogenaamd pre-Eyckiaans realisme. De twee panelen van het ‘Antwerpen-Baltimore vierluik’ met de Geboorte van Jezus en de Verrijzenis met op de versozijde… Lees verder →

Vincent van Gogh, Aardappelrooister, 1885, Collectie KMSKA

Het schilderij toont een voorovergebogen vrouw die op een veld aardappelen rooit. Maar vergis je niet: het onderwerp van het doek is niet de vrouw, zelfs niet het landschap. Alles draait om de zware arbeid. Die vervormt – of misvormt – alles op het doek. Van Goghs brute, onbehouwen manier van schilderen versterkt dat gevoel…. Lees verder →

James Ensor, Christus bedaart de storm, 1891, collectie Mu.ZEE

James Ensor kiest in dit schilderij voor een Bijbels verhaal. Hij hanteert het thema om volop te experimenteren met het weergeven van het licht. Na zijn vroegtijdig stopgezette academische studies in Brussel, keert Ensor voorgoed terug naar Oostende. Daar begint hij aan een kruistocht om het licht dat hij waarnam vast te leggen in verschillende… Lees verder →

Cornelis Floris II, Albasten putto, circa 1560, Collectie M Leuven

Dit kleine albasten beeld stelt een glimlachende naakte putto voor, die een doek en kussen op het hoofd draagt. Het kariatidebeeldje maakte ooit deel uit van een groter ensemble, samen met drie andere albasten beelden in de M-collectie: een sterk gelijkende putto en de evangelisten Marcus en Mattheus die beiden een ionisch kapiteel ondersteunen. De… Lees verder →

De meester van de Madonna van Wolfhart Strauss, De Kruisiging en Dorothea, ca. 1440-1450, Collectie Musea Brugge

Eergisteren hadden we het over Twee meisjes als de heiligen Agnes en Dorothea, van Michaelina Wautier, een olieverfschilderij op doek uit de 17de eeuw uit de collectie van het KMSKA. Maar ook de Musea Brugge hebben een bijzonder werk in huis dat verwijst naar de heilige Dorothea. Het bijzonder fascinerend schilderij uit de collecties van… Lees verder →

Peter Paul Rubens, Paul de Vos en Jan Wildens, Diana’s jacht, langdurig bruikleen aan het Rubenshuis

In ‘Diana’s jacht’ achtervolgt de Romeinse godin haar prooi. Twee nimfen en een roedel honden voegen zich bij de jacht. Het schilderij is het resultaat van een samenwerking tussen Peter Paul Rubens, Paul de Vos en Jan Wildens. Een hechte werkrelatie Samenwerking tussen kunstenaars is iets van alle tijden, maar in het 17de-eeuwse Antwerpen maakte… Lees verder →

Michaelina Wautier, Twee meisjes als de heiligen Agnes en Dorothea, 17e eeuw, Collectie KMSKA

Heilige Agnes en heilige Dorothea Dit schilderij is een kinderportret vol symboliek. Twee meisjes poseren als Agnes en Dorothea. Beiden stierven ze door een heidens zwaard. De 13-jarige Agnes bekeerde zich in Rome tot het christendom en weigerde te huwen. Ze was ‘verloofd’ met Jezus. Op het schilderij streelt ze een lammetje. Na haar dood… Lees verder →

Grace Ndiritu, The Lubumbashi Tapestries: Decolonizing the Production of Textiles, 2019, Collectie Mu.ZEE

‘The Lubumbashi Tapestries: Decolonizing the Production of Textiles’ is een kunstwerk van Grace Ndiritu (°1982) dat gaat over ongelijke machtsverhoudingen, maar ook over strategieën om diversiteit te omarmen en intermenselijke contacten te stimuleren. In moeilijke tijden zoals de COVID-19-crisis blijkt het werk opvallend relevant doordat de mens teruggrijpt naar altruïstische waarden en solidariteit. De confrontatie… Lees verder →

Dieric Bouts, Triptiek met het Laatste Avondmaal, 1464–1468, M Leuven (Sint-Pieterskerk)

Het verhaal van dit topstuk begint – spijtig genoeg – met een zeer actueel gegeven: een pandemie. In het midden van de 14de eeuw werd Europa overspoeld door de pest. In slechts een periode van ongeveer 5 jaar stierf naar schatting één op drie inwoners van het Avondland aan de zwarte dood. De ontberingen van… Lees verder →

Jacques Callot, gravures, 17e eeuw, Collectie Prentenkabinet Musea Brugge

Social distancing is momenteel een belangrijke maatregel in ons ‘duel’ tegen corona. Maar hoe ging het eraan toe in een echt zeventiende-eeuws duel? Ook daar was social distancing dé norm, meer zelfs: afstand was van primordiaal belang. Zolang je je tegenstander op minstens een zwaardlengte afstand kon houden, bleef je zelf immers relatief veilig. In… Lees verder →

Man van Smarten, ca. 1460-1470, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Verzamelaar Fritz Mayer van den Bergh (1858-1901) kocht dit albasten beeld in 1900 voor 5.000 fr. bij een Parijse kunsthandelaar. In een brief aan Joseph Destrée, conservator van het Koninklijk Museum voor Kunst en Geschiedenis in Brussel, schrijft hij enthousiast dat zijn aanwinst ‘u zal doen geel en groen worden van nijd. Als sculptuur is… Lees verder →

August Rodin, Pierre de Wissant, 1884-1886, Collectie KMSKA

De burgers van Calais Pierre de Wissant is een figuur uit de beeldengroep De burgers van Calais van Auguste Rodin (1840-1917). Het bronzen beeld is opvallend realistisch weergegeven. De sculptuur beklemtoont de dramatiek van het moment. Alles weerspiegelt de innerlijke strijd van de man: de getormenteerde houding, het expressieve gebaar van wanhoop, de zware armen… Lees verder →

Jules Schmalzigaug, Zonder titel, ca. 1915-1917, Collectie Mu.ZEE

Jules Schmalzigaug (1882-1917) was dé Belgische vertegenwoordiger van het futurisme. Van al zijn Italiaanse contacten vertoont dit schilderij schildertechnisch de meeste invloeden van Gino Severini, wiens werk Schmalzigaug begeesterde sinds de tentoonstelling Les Peintres Futuristes Italiens in 1912 in de Parijse Galerie Bernheim-Jeune. ‘Een figuur is niet langer een figuur; ze bestaat enkel uit fragmenten… Lees verder →

Jan II Borman, De heilige Hubertus, ca. 1483-1490, Collectie M Leuven

Er is grote kans dat u dit jaar met Goede Vrijdag thuis in ‘uw kot’ blijft, maar Hubertus van Luik (circa 665–727), toen nog edelman, deed dat niet op Goede Vrijdag in 683. Hij ging op jacht, een activiteit die op zo’n heilige dag als oneerbiedig werd gezien, hij moest eigenlijk ook in zijn ‘kot… Lees verder →

Anonieme meester, De mis van de heilige Gregorius, omstreeks 1500, Collectie Musea Brugge

Toen in de late 15de eeuw grote controverse ontstond over de transsubstantiatie, het geloofsbeginsel van de katholieke kerk dat het brood en de wijn tijdens de eucharistie ‘veranderen’ in het lichaam en bloed van Christus, ontstond een uitgebreide reeks voorstellingen van de Gregoriusmis. In dit schilderij uit het Groeningemuseum wordt die Mis van de Heilige… Lees verder →

Constant Permeke, Grote Marine, 1935, collectie Mu.ZEE Oostende

« La mer, la mer, toujours recommencée » Paul Valéry In 1924 vond in de Brusselse galerie Giroux een eerste retrospectieve tentoonstelling plaats met het werk van Constant Permeke. De tentoonstelling toonde 270 kunstwerken waaronder een groot aantal zeegezichten. In deze eerste marines schilderde Permeke ook nog het strand, de duinen of een golfbreker. Later verdwenen deze… Lees verder →

Titiaan, Jacopo Pesaro, bisschop van Paphos, door paus Alexander VI Borgia voorgesteld aan de heilige Petrus, 1503 – 1510, Collectie KMSKA

Titiaan en Jacopo Pesaro Jacopo Pesaro heeft de klus geklaard. In 1502 herovert hij het eiland Santa Maura op de Turken. Hiermee heeft hij zijn plaats in de hemel verdiend. Dat is het verhaal dat Titiaan in dit schilderij vertelt. Pesaro, bisschop én bevelhebber van de pauselijke vloot, knielt na zijn overwinning voor Petrus. Paus… Lees verder →

Guy Mees, Imaginair Ballet, 1998 en andere kunstwerken uit de Cera-kunstcollectie bij M Leuven

Binnen/buiten Uitkijkend naar het einde van de COVID-19-crisis en tijdelijk gekluisterd aan onze nabije omgeving zijn we ons wellicht plotseling scherper bewust van de ruimte om ons heen. Kunstenaar Guy Mees, geboren in Mechelen in 1935, had doorheen zijn gehele oeuvre een grote aandacht voor ruimtelijkheid: die van onze alledaagse omgeving, maar ook van de… Lees verder →

Margaret Keane, Little girl from Madrid, 1963, Collectie Musea Brugge

De naam klinkt misschien onbekend in de oren, maar de portretten van sombere kinderen die je met grote ogen aanstaren doen meer dan waarschijnlijk een belletje rinkelen. Ze maken deel uit van ons collectief beeldgeheugen. Het Groeningemuseum wordt vooral geassocieerd met oude kunst en meer specifiek de Vlaamse primitieven zoals Jan van Eyck. Naast de… Lees verder →

Lili Dujourie, Oostende, 1974, Collectie Mu.ZEE

Introductie Mu.ZEE heeft een sterk ensemble kunstwerken van Lili Dujourie in de collectie, waarbij een groot deel van de evoluties binnen het oeuvre van de kunstenaar zichtbaar worden. De keuze voor deze dia-installatie ‘Oostende’ uit 1974, heeft voornamelijk te maken met de vragen die opgeroepen worden rond het behoud van het werk. De materialiteit, het… Lees verder →

Onbekend (Brabant), Taferelen uit de passie van Christus, 1470-1490, Collectie M Leuven

Op dit eigenste moment zijn in grote delen van de wereld mensen aan hun woonplaats gekluisterd en geldt er een reisverbod. Maar waar wij vandaag beschikken over Google, Netflix en Whatsapp om een venster op de wereld te hebben, moest men zich in de 15de eeuw behelpen met de occasionele toegang tot schilderijen als deze…. Lees verder →

25 kluizenaars door Maerten de Vos, Collectie Prentenkabinet Musea Brugge

De overheid roept met klem op de komende weken binnen te blijven. België omarmt de maatregel collectief om een vuist te maken tegen het coronavirus. Toch zal eenzame opsluiting voor velen geen gemakkelijke opdracht zijn. Wie het offer onmogelijk lijkt, kan zich verwonderen aan deze reeks van 25 eenlingen die er bewust voor kozen om… Lees verder →

Atelier van Erasmus de Pannemaker jr, De Wraak van Tomyris, 1669-1675, collectie Musea Brugge

Tomyris neemt het recht in eigen handen. Zo wreekt ze zich op diegene dat haar zoon van haar heeft afgenomen. In de zeventiende-eeuwse rechtszalen werden dergelijk voorstellingen gebruikt als herinnering aan het ‘averechtse’, het tegenovergestelde van objectieve gerechtigheid.. Dit magistrale wandtapijt is meer dan 5 meter breed en 2,62 meter hoog. Het is dus niet… Lees verder →