Jacob Jordaens, Zoals de ouden zongen, piepen de jongen, 1638, Collectie KMSKA

Jordaens familieconcert Dit fraaie schilderij Zoals de ouden zongen, piepen de jongen toont Jordaens op zijn best. In het midden zit een stralende moeder omgeven door zingende en musicerende familieleden. Met zijn liedboek in de hand geeft grootvader de maat aan. Rechts zet grootmoeder haar bril op om de tekst van het lied te lezen…. Lees verder →

Edouard Wallays, Gezicht op Gruuthuse, eind 19de eeuw, Collectie Musea Brugge

In 1927 schenkt kunstschilder Louis Reckelbus (1864-1958) een tekening aan het Oudheidkundig Genootschap van Brugge. Het gaat om een voorstelling van de hoofdgevel van het Gruuthusepaleis, uitgevoerd in potlood en waterverf. Op de achterzijde staat genoteerd: ‘Croquis probablement par Wallaeys’ (sic). Edouard Auguste Wallays (Brugge, 1813-1891) volgde zijn opleiding aan de academies van Antwerpen en… Lees verder →

Jheronimus Bosch, De heilige Hiëronymus in gebed, ca. 1490-1495, Collectie MSK Gent

Een landschap wordt door een diagonale lijn in twee stukken gesneden. Het onderste gedeelte is donker en wordt beheerst door vreemde, scherpe en stekelige vormen. Het maakt een vijandige indruk. Hier ligt de heilige Hiëronymus met gevouwen handen en gesloten ogen te bidden op de grond. Hij wordt begeleid door zijn trouwe compagnon de leeuw… Lees verder →

Georg Petel, Adam en Eva, 1628, Collectie Rubenshuis

Rubens (1577-1640) was niet alleen een gepassioneerd verzamelaar van antieke beeldhouwkunst, hij hield zich ook bezig met eigentijdse sculptuur. Zijn eigen collectie moet vooral hebben bestaan uit kleine zogeheten ‘kabinetstukken’ die door zijn favoriete beeldhouwers uit ivoor waren gesneden naar ontwerpen van hemzelf. Door de aard van het materiaal vervaardigden ivoorsnijders altijd kleine beeldhouwwerken. Een… Lees verder →

Cornelis de Vos, Portretten van de familie Vekemans-Van Ghinderdeuren, ca. 1625, Museum Mayer van den Bergh

Op deze schilderijenreeks is de familie Vekemans afgebeeld. In 1624 geeft de gefortuneerde Antwerpenaar Joris Vekemans, een zakenman in zijdestoffen, Cornelis de Vos (1584-1651) de opdracht om portretten te maken van zichzelf, zijn vrouw Maria en hun zes kinderen. In plaats van een groot familieportret koos de opdrachtgever voor een reeks van (minstens zes) aparte… Lees verder →

Pieter Jozef Verhaghen & Joseph Wilmotte jr., legende en schrijn van Fiere Margriet, 1760/1902, M Leuven (Sint-Pieterskerk)

Omstreeks 1225 wordt een achttienjarig meisje net buiten Leuven gruwelijk vermoord. 800 jaar later kent nog iedere Leuvenaar het verhaal van de volksheilige Margaretha van Leuven, bijgenaamd Fiere Margriet. In de Leuvense Sint-Pieterskerk worden nog ieder jaar tijdens Leuvens Kermis, de eerste maandag van september, haar relieken aan het publiek getoond. Trotse maagd Haar legende… Lees verder →

Oscar Jespers en Constant Permeke of de vriendschap tussen twee kunstenaars

Wie de familienaam Jespers hoort, spreekt meestal in één adem over Floris en Oscar Jespers of de schilder en de beeldhouwer. Het duo Oscar Jespers en Constant Permeke is minder bekend. Toch ontstond tussen deze twee kunstenaars een innige vriendschapsband. Een jaar na Constant Permeke zag Oscar Jespers in 1887 het levenslicht in Antwerpen. Hij… Lees verder →

René Magritte, Zestien september, 1956, Collectie KMSKA

Schemering. De nacht kondigt zich aan. De wereld tekent zich af als duistere silhouetten tegen de hemel. Een mysterieus moment. Magritte vat dit gevoel helemaal. Opvallend: de maansikkel staat voor de boomkruin en niet aan de hemel. Het tafereel is hierdoor tegelijk alledaags én onmogelijk. Net daarom is Zestien september zo verwonderlijk. Maan en boom… Lees verder →

Joseph Denis Odevaere, Narcissus, 1820, Collectie Musea Brugge

Deze naakte jonge man die mijmerend in het water kijkt, werd geschilderd door Joseph Denis Odevaere. Het is Narcissus, een mythologische figuur met een ongelukkig levensverhaal dat voor talrijke schrijvers, schilders en beeldhouwers een inspiratiebron was. Er bestaan verschillende versies van Narcissus’ mythe. De bekendste vertelling is ongetwijfeld die uit de ‘Metamorfosen’ van de Romeinse… Lees verder →

Théodore Géricault, Portret van een kleptomaan, ca. 1820-1824, Collectie MSK Gent

Tegenover een zwarte achtergrond zit een jonge man. Zijn afwezige blik, wilde haardos, verwaarloosde baard en op elkaar geklemde lippen doen hem ouder lijken. Zijn donker haar en zwarte jas zijn in overeenstemming met het decor. De witte kraag trekt onze aandacht. Onwillekeurig slaan we de ogen neer. Beschaamd om hem rechtstreeks aan te kijken…. Lees verder →

Onbekend meubelmaker & Victor II Wolfvoet, Kunstkast, ca. 1600–1650, Collectie Rubenshuis

Ongetwijfeld zal Rubens in een riant decor hebben gewoond, dat paste bij de architectuur van het huis en dat zijn stand en goede smaak weerspiegelde. We mogen ervan uitgaan dat in de kamers fraai meubilair stond opgesteld, rijkelijk gedecoreerd met majolica, Chinees porselein, zilverwerk en andere kostbare voorwerpen die veel weelderig ingerichte huizen typeerden. Stoelen,… Lees verder →

Paul Joostens, Les Mollusques, 1925, Collectie Mu.ZEE

De Antwerpse kunstenaar Paul Joostens (1889-1960) waarschuwde in zijn testament tot driemaal toe voor de tekeningenreeks Les Mollusques (1925). Hij vreesde dat ze scherp zouden worden veroordeeld wegens te aanstootgevend en vulgair pornografisch. Vandaag hoort de reeks bij zijn meest geciteerde werken. Ze vormen het hoogtepunt van zijn sado-dadaïstische productie waarin seksuele mechaniek en machinatie… Lees verder →

Dom Martin & Wolfers Frères, Kelkensemble van Mgr. Jean Jadot, 1931, Koning Boudewijnstichting, in langdurig bruikleen aan M Leuven

M Leuven bewaart een fraaie collectie historisch zilverwerk vanaf de vroege vijftiende eeuw, die grotendeels bestaat uit schitterend kerkzilver uit Leuvense kerken en kloosters. Het jongste werk in deze deelcollectie dateert uit het interbellum en is een bijzonder voorbeeld van Belgisch art-decodesign van wereldklasse. Dit kelkensemble uit 1931 behoorde toe aan Mgr. Jean Jadot (1909–2009)… Lees verder →

Quinten Massys, Calvarie met Stichterspaar, ca. 1500-1520, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Een monumentaal altaarstuk van Quinten Massys (1465/1466-1530) in ruil voor een nieuw dak. Dat is het verhaal achter de aankoop van dit schilderij door de Antwerpse verzamelaar Fritz Mayer van den Bergh (1858-1901). De pastorie van de Heilige Maagdkerk in Bergen op Zoom (Nederland) heeft op het einde van de negentiende eeuw een nieuw dak… Lees verder →

Peter Paul Rubens, De verloren zoon, 1618, Collectie KMSKA

Parabel van de verloren zoonIn dit werk schilderde Peter Paul Rubens de Bijbelse parabel van de verloren zoon uit het Nieuwe Testament. Het verhaal gaat als volgt. De jongste van twee zonen eist zijn erfdeel op nog voor zijn vaders dood. Hij reist naar een ver land waar hij al zijn geld verkwist. Als er… Lees verder →

Pieter Pourbus, Het Laatste Avondmaal, 1548, Collectie Musea Brugge

Het kleine paneeltje met het Laatste Avondmaal van Pieter Pourbus, gedateerd 1548, staat vol dynamische figuren. Toch valt een personage in het bijzonder op: de mysterieuze figuur die uiterst rechts het schilderij betreedt. Wie is deze figuur en waarom koos Pourbus ervoor hem af te beelden? Het thema van het Laatste Avondmaal inspireert veel kunstenaars…. Lees verder →

Georges Rouault, Het Heilige Aanschijn, 1953, Collectie MSK Gent

Wie is die man met zijn sluik oranje haar, zijn getrimde baard, zijn grauw gelaat en zijn droevige ogen? Zijn langwerpig hoofd vindt nergens steun; geen nek, geen schouders en ook geen lichaam. Het lijkt wel in de lucht te zweven. Gelukkig zit het stevig verankerd in zijn versierde lijst. De vorm van het gelaat… Lees verder →

Onbekend kunstenaar naar Rubens, De Ganay-manuscript, tweede helft zeventiende eeuw, Koning Boudewijnstichting, in permanent bruikleen aan het Rubenshuis

Het de Ganay-manuscript – vernoemd naar de Franse markies die het ooit bezat – is een van de vier gekende kopieën van Rubens’ handgeschreven exemplaar van zijn theoretisch notitieboek. Daarin noteerde en illustreerde Rubens (1577-1640) zijn ideeën over uiteenlopende onderwerpen als optica, symmetrie, proportieleer, anatomie, architectuur en menselijke passies. Het boek maakt duidelijk dat Rubens,… Lees verder →

Lili Dujourie – Plooien in de tijd | Enkele kunstwerken uit de Mu.ZEE-collectie uitgelicht

Sinds de late jaren zestig werkt Lili Dujourie aan een oeuvre waarin ze schippert tussen de schilder- en beeldhouwkunst. De kunstenares laat zich inspireren door de kunstgeschiedenis. Haar blik wordt gestuurd door een vouw die ze ontdekt in een gewaad zoals alleen Rubens het kan schilderen. Haar handen volgen intuïtief de plooien die Van Eyck… Lees verder →

Het praalgraf van Hendrik I van Brabant

Het leven van hertog Hendrik I van Brabant (1165-1235) lijkt zo uit Game of Thrones te komen. En zijn omzwervingen na zijn dood zijn al even avontuurlijk. Op zijn zevende krijgt Hendrik al zijn eerste bestuurlijke taken toegewezen. Hij trouwt op zijn veertiende, wordt de eerste hertog van Brabant op zijn achttiende, en leidt het… Lees verder →

Jozef Janssens, portret van Fritz Mayer van den Bergh, Antwerpen, 1901, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Jong, gewaardeerd en met ambitie. Zo is de verzamelaar Fritz Mayer van den Bergh (1858-1901) door Jozef Janssens (1858-1930) geportretteerd. Maar niets is minder waar, want dit portret is na zijn plotse dood in 1901 geschilderd. Janssens, een vriend van Fritz, schildert het postuum en maakt het op basis van een tekening op zijn sterfbed…. Lees verder →

Jan van Eyck, Heilige Barbara van Nicomedië, 1437, Collectie KMSKA

Jan van Eyck was een revolutionaire vernieuwer. De retrospectieve in Gent bewijst het, de media beschreven het dit voorjaar in het lang en het breed. Ook het KMSKA bezit twee prachtvoorbeelden vol nieuwigheden, Madonna bij de fontein die eerder aan bod kwam in deze reeks en Heilige Barbara van Nicomedië. Hier concentreren we ons op… Lees verder →

De minzaamheid van Rebecca, ca. 1670, Collectie Musea Brugge

Een Brugs wandtapijt met een bijbels tafereel uit het Oude Testament sprokkelt ornamenten en figuren uit Rubens’ directe omgeving. Het wandtapijt De minzaamheid van Rebecca verbeeldt een tafereel dat staat beschreven in het Oude Testament, meer bepaald in het boek Genesis (Gen. 24:11-20). In dat verhaal stuurt Abraham een knecht naar zijn familie in Nahor,… Lees verder →

Oscar Jespers, De jongleur, 1923, Collectie MSK Gent

Van een jongleur verwacht men dat hij lenig is, beweeglijk en buigzaam. Maar opgebouwd uit rechthoeken, vierkanten en cilinders is hij soepel noch snel. Kleurrijk? Dat is hij wel. Alleen de bal is rond. Ook al is er vooraan maar één te zien. De twee andere zitten achteraan, rustend op zijn gebochelde rug. De figuur… Lees verder →

Peter Paul Rubens, De annunciatie, 1610-1628, Collectie Rubenshuis

In 1608 keerde Rubens terug naar Antwerpen. Het jaar daarop werd hij benoemd tot hofschilder van de aartshertogen Albrecht en Isabella. Zij werden belangrijke afnemers en promotors van zijn werk. Behalve voor het Brusselse hof werkte Rubens ook voor het Spaanse, Franse en Engelse koningshuis en sporadisch ook voor enkele kleinere hoven in Duitsland en… Lees verder →

Jan van Eyck, Madonna bij de fontein, 1439, Collectie KMSKA

Sinds 23 juni is Madonna bij de fontein van Jan van Eyck te zien in de expo Madonna ontmoet Dulle Griet in Museum Mayer Van den Bergh. Een piepklein meesterwerk van formaat. Niets is goed genoeg voor Jan van Eyck. Of hij nu grote altaarstukken moet maken of kleine paneeltjes. Altijd is er dezelfde aandacht… Lees verder →

James Ensor, Gezicht op Mariakerke, 1901, Collectie Mu.ZEE

James Ensor is een meester in het schilderen met licht en het samenbrengen van parelmoeren kleuren die landschappen van zijn hand doen exploderen in kleurenpracht. Een sterk voorbeeld is Gezicht op Mariakerke, een olieverfschilderij op doek van 1901 waarin Ensor onze blik vasthoudt in de blauwe met roze en wit getinte luchtspiegelingen. De kunstenaar schilderde… Lees verder →

Floris Jespers, Etsprenten, Cera-collectie bij M Leuven

Floris Jespers (Borgerhout, 1889 – 1965, Antwerpen) was een sleutelfiguur binnen de Antwerpse modernistische avant-garde en is tot op vandaag een van de bekendste namen uit de Belgische kunstgeschiedenis van de vorige eeuw. Hij was voornamelijk schilder, maar ook beeldhouwer, muzikant, én graficus. Die veelzijdigheid spreekt uit de vele kunstwerken van zijn hand die zich… Lees verder →

Meester Heinrich von Konstanz, Christus-Johannesgroep, ca. 1280-1290, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Een aandoenlijk tafereel: Jezus’ favoriete apostel Johannes laat zijn hoofd rusten op Christus’ borst. Hij legt zijn rechterhand in die van zijn meester. En Jezus legt zijn arm om Johannes’ schouder. Ze zitten samen op een bankje en lijken als het ware één te zijn geworden. Zelfs hun kleren zijn in elkaar verweven. Deze verstilde,… Lees verder →

Anoniem, De anatomische les, Brugge 1679, Collectie Musea Brugge

Al sinds de veertiende eeuw werden in Europa dissecties uitgevoerd op lijken, ondanks sterke tegenkanting van de katholieke kerk. Pas in 1675 was een eerste lijkschouwing ‘live’ mee te maken in Brugge. Dat was zo’n evenement dat er een schilderij van werd gemaakt. Op den thienden meije 1675 wiert geresolveert op de caemer der chirurgie… Lees verder →

Léon Spilliaert, Dubbelportret van Gustave en Norine Van Hecke, 1920, Collectie Mu.ZEE

Het Dubbelportret van Gustave en Norine Van Hecke behoort tot een van de grootste werken die Léon Spilliaert ooit heeft gemaakt. We zien twee opvallende persoonlijkheden in kletterende kleuren samengebracht op een goedkoop kartonnen reclamebord. Hij gebruikte hiervoor gouache, waterverf en inkt. Spilliaert was niet de enige die dit opmerkelijke koppel portretteerde. In 1923 maakte… Lees verder →

De portiek van het Rubenshuis, Peter Paul Rubens

In 1610, twee jaar na zijn terugkeer uit Italië, kochten Peter Paul Rubens (1577-1640) en zijn vrouw Isabella Brant (1591-1626) een huis met een groot stuk grond in het aantrekkelijkste deel van Antwerpen. Het eigendom lag vlak bij de Meir, toen de meest begeerde straat van de stad. Rubens betaalde er het relatief lage bedrag… Lees verder →

Anthony van Dyck, Jupiter en Antiope, ca. 1616-18 of 1620, Collectie MSK Gent

In een weids landschap ligt een naakte vrouw mooi te wezen. Ze slaapt, ze droomt, ze is gelukkig. In haar slaap is het rode kleed langzaam van haar lichaam gegleden. Ze is zich niet bewust van haar naaktheid. Ook niet van de twee gure figuren die haar wellustig bejegenen: een sater en een adelaar. De… Lees verder →

Hans II Collaert, De vier tijdperken, c. 1612-1628, Collectie M Leuven

Vier tijdperken volgen elkaar in deze prentreeks van de hand van Hans II Collaert op. In de Gouden Tijd leven mensen in volmaakte harmonie met de natuur en met elkaar samen. Koppeltjes struinen door het bos, vlijen zich tussen de bomen en de dieren neer en geven zich onbezorgd over aan liefkozingen. Overal ligt heerlijk… Lees verder →

Jan Mijtens, Portret van Margareta Riccen, 1658, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Dit prachtige portret van Margareta Riccen is van de hand van Jan Mijtens (Den Haag, ca. 1614 – 1670), een van de belangrijkste en meest productieve Haagse portrettisten uit zijn tijd. Mijtens stamt uit een Haagse schilderfamilie en leerde het vak van zijn vader Isaac. Vlaamse Mona Lisa Margareta trekt de aandacht met haar blik… Lees verder →

Alfred Stevens, De Parijse sfinks, 1875-1877, Collectie KMSKA

Raadselachtige Parijse sfinks Een dromerige, jonge vrouw, verzonken in haar eigen gedachten. Ze ondersteunt haar hoofd lichtjes met haar hand en staart voor zich uit, recht naar ons. De merkwaardige, koele lichtval roept een ongemakkelijke sfeer op. De achtergrond is bruin en neutraal, de ruimte kaal. Geen enkel voorwerp of attribuut. Wat een raadselachtige vrouw… Lees verder →

Gezicht op het interieur van het Crystal Palace vanuit het transept, ets uitgegeven door Read & Co, circa 1851, Collectie Musea Brugge

Vanwege de coronamaatregelen is ook Dubai Expo, de 35ste wereldtentoonstelling, uitgesteld naar 2021. Een verstandig besluit, want het evenement had ongetwijfeld een grote menigte bijeengebracht. Voor de allereerste wereldtentoonstelling, die tussen mei en oktober 1851 werd georganiseerd in Londen, trokken maar liefst zes miljoen bezoekers uit alle hoeken van de wereld naar Hyde Park. Deze… Lees verder →

Théo Van Rysselberghe, Portret van Marguerite van Mons, 1886, Collectie MSK Gent

Wie is dit in het zwart geklede meisje met haar mysterieuze blik? Naar wie kijkt ze en wat gaat er in haar om? Samen met haar oudere zus Camille was Marguerite van Mons een van de geliefde achternichtjes van Emile Verhaeren. Zijn tante Elisabeth was haar grootmoeder. Er bestaat zelfs een foto waarbij ze bij… Lees verder →

Juan de Flandes, Feestmaal van Herodes, ca. 1496-1499, Collectie Museum Mayer van den Bergh

De schilder van dit tafereel heette Juan de Flandes. ‘Jan uit Vlaanderen’ werd in Castilië hofschilder van koningin Isabella. Tussen 1496 en 1499 schilderde hij een retabel voor het kartuizerklooster Miraflores in Burgos: het Mirafloresretabel. Het altaarstuk beeldde episodes af uit het leven van Johannes de Doper, patroonheilige van de vader van koningin Isabella. Na… Lees verder →

Frans Floris I, Val van de opstandige engelen, 1554, Collectie KMSKA

Opstand van de engelen: oorlog in de hemel Dit duizelingwekkende schilderij van Frans Floris voert je mee in de Bijbelse strijd tussen goed en kwaad. Wat een kluwen van armen, benen, vleugels en staarten. Bovenaan vechten de engelen van God. Aartsengel Michaël is hun aanvoerder. Samen jagen ze de ontrouwe engelen en demonen de hemel… Lees verder →

Anna Boch, Tijdens de elevatie, 1893, Collectie Mu.ZEE

Mu.ZEE plant een nieuw onderzoek en tentoonstelling gewijd aan het leven en werk van Anna Boch, uit het roemrijke geslacht Boch. Ze maakte en verzamelde moderne kunst uit passie. Vaak in het gezelschap van haar broer, Eugène, kon ze reizen en leren om het landschap door een lichtgevoelige bril te zien. De schilderlessen en plein… Lees verder →

De Pest in de Leuvense Sint-Jacobsparochie in 1578

De huidige COVID-19-pandemie zal voor de meesten onder ons de grootste globale gezondheidscrisis zijn die we ooit zullen kennen, en ook met de meeste impact op ons dagelijkse leven. Althans laat ons dat hopen. Dezer dagen flakkeren echter ook de herinneringen op aan recente epidemieën zoals het zikavirus, ebola, SARS en MERS maar ook aan… Lees verder →

Naar Rogier van der Weyden, Lucas tekent de Madonna, ca. 1491-1510, Collectie Musea Brugge

Het Brugse schilderij, naar Rogier van der Weyden, toont de heilige Lucas die op een knie neerknielt voor Maria en Jezus. Hij tekent haar portret met een zilverstift op een vel papier dat bevestigd is op een houten plankje. Maria zit nederig op de vloer voor een troon, waarboven een baldakijn van goudbrokaat hangt. De… Lees verder →

Edgard Tytgat, Het atelier van de schilder, 1934, Collectie MSK Gent

In het atelier van de schilder staan twee mensen aan het grote raam. De gordijnen zijn wijd opengetrokken. Een man en een vrouw poseren in tegenlicht. De vrouw kijkt ons indringend aan. Ook al zijn haar ogen verborgen in de schaduw van haar gelaat. Frontaal leunt ze tegen de vensterbank en steunt ze op haar… Lees verder →

Breviarium Mayer van den Bergh, Gent-Brugse school, ca. 1500, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Het Breviarium Mayer van den Bergh is een gebedenboek, waar verzamelaar Fritz Mayer van den Bergh  (1848-1901) veel voor betaalde. Het is zijn duurste aankoop ooit en kostte 1420 Britse ponden, of 35 500 frank. Het complete verluchte handschrift in de stijl van de Vlaamse primitieven werd aangeboden bij Christie’s in Londen in 1898. Fritz… Lees verder →

Rik Wouters, De strijkster, 1912, Collectie KMSKA

Alledaags geluk in De strijkster De strijkster is een van de bekendste kunstwerken van Rik Wouters. Nel, de vrouw van de kunstenaar, kijkt zorgeloos op van het strijkwerk. Ze is de blikvanger van het schilderij. Naast haar zie je de mand met strijkgoed, een koperen lamp, een vaas met bloemen en een glazen stolp op de… Lees verder →

Léon Spilliaert, Zelfportret met rood potlood, 1908, Collectie Mu.ZEE

Léon Spilliaert is eenentwintig wanneer hij aan de slag gaat bij de Brusselse uitgever Edmond Deman. Zijn taak is verkoop en public relations. Edmond Deman is een bevlogen uitgever voor Franse en Belgische symbolistische dichters. Hij neemt graag jonge, veelbelovende kunstenaars onder zijn vleugels en lanceert ze in de kunstwereld. Hier komt Spilliaert in contact… Lees verder →

La Jeune Peinture in de Cera-collectie bij M Leuven

Na afloop van de Tweede Wereldoorlog drukte de kunstenaarsgroep La Jeune Peinture Belge een stempel op de Belgische beeldende kunsten en was gedurende korte tijd een krachtige motor voor verandering. Ze werd opgericht in 1945 door de Brusselse galerist Robert Delevoy en kunstminnend advocaat René Lust. James Ensor trad op als erevoorzitter. Delevoy speelde sinds… Lees verder →

Maria op de maansikkel, Collectie Musea Brugge

De Maagd Maria wordt gezien als de middelares tussen het menselijke en het goddelijke. In de kunst krijgt ze, zeker vanaf de middeleeuwen, een prominente rol. Maria op de maansikkel is een van de meest ingewikkelde en gelaagde mariale voorstellingen. Ze verschijnt in tal van manuscripten, op schilderijen en in de beeldhouwkunst. De iconografie leent… Lees verder →

Marinus van Reymerswale, De roeping van de heilige Matteus, 1536, Collectie MSK Gent

In een menigte van mensen die blijkbaar enkel met zichzelf en hun materiële bekommernissen bezig zijn, kruisen twee personages even onopvallend als indringend elkaars blik. Het ogenspel wordt begeleid door subtiele bewegingen van hun fijn gemaniëreerde handen; deze van Christus open en uitnodigend, deze van Matteus dankbaar en deemoedig gesloten. Een contact dat niet gehinderd… Lees verder →

Peter Paul Rubens, Zelfportret, circa 1623-30, Collectie Rubenshuis

Van de vier individuele zelfportretten die Rubens (1577-1640) schilderde, is dit portret en buste het meest informele. Anders dan in het zelfportret in Windsor Castle, waarop de kunstenaar zichzelf als gentleman ietwat gereserveerd afbeeldde, kijkt Rubens in dit intiemer portret met een vriendelijke, open blik naar de toeschouwer. Hij richt zich rechtstreeks tot de kijker…. Lees verder →

Henri De Braekeleer, De man in de stoel, 1875, Collectie KMSKA

De man in de stoel: alledaags tafereel?Daar zit hij dan: een man op een stoel. Wie is hij? We weten het niet. Waar bevindt hij zich? Dat weten we wel: in de raadzaal van het Antwerpse Brouwershuis. Het schilderij lijkt een banale situatie uit te beelden. Toch is het werk allesbehalve gewoon. Iets in de… Lees verder →

Ensemble Maarten Vanden Eynde, 2015, Collectie Mu.ZEE

Maarten Vanden Eynde bestudeert de ecologische impact van de mens op de Aarde en de fysieke gevolgen die dit zal hebben voor de volgende generaties. We bevinden ons in een tijdperk waarin de menselijke activiteit het klimaat en de atmosfeer totaal heeft veranderd. Dit wordt ook het antropoceen genoemd. Maarten Vanden Eynde plaatst deze term… Lees verder →

Uur- en kalenderwijzerplaat, c. 1500, Collectie M Leuven

Velen tellen momenteel lange dagen en uren af naar het einde van de quarantaine en het weerzien van familie en vrienden. Maar terwijl de dagen op elkaar beginnen te lijken en de tijd soms ondraaglijk stil lijkt te staan, is het ook duidelijk dat de wereld om ons heen verder blijft draaien. De dagen worden… Lees verder →

Hugo van der Goes, Dood van Maria, circa 1475, Collectie Musea Brugge

De Dood van Maria uit het Groeningemuseum wordt momenteel gerestaureerd. De ideale gelegenheid om het schilderij grondig te onderzoeken. Alle specialisten zijn het erover eens dat dit schilderij, op basis van stilistische vergelijkingen met ander werk van de kunstenaar, aan Hugo van der Goes toegeschreven mag worden. Maar zoals dat meestal het geval is met… Lees verder →

Jean Brusselmans, Boeren, 1928, Collectie MSK Gent

Boeren moet men Brusselmans niet leren kennen. Vanuit zijn alleenstaande woning op een Brabantse heuvel in het landelijke Dilbeek observeerde hij jarenlang hun dagelijkse besognes. Hier dalen ze in processie trapsgewijs de heuvel af. Hun schouders torsen rieten manden met de vruchten van hun noeste arbeid. Een boerin met melkkan loopt voorop. Vermanend wendt ze… Lees verder →

Pieter Bruegel de Oude, Dulle Griet, 1563, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Op 5 oktober 1894 gaat de droom van verzamelaar Fritz Mayer van den Bergh (1858-1901) in vervulling. Hij verwerft een authentieke Pieter Bruegel de Oude (1525?-1569) op de veiling van de collectie Hammer uit Stockholm. De Keulse veilingcatalogus vermeldt het paneel als een Phantastische Darstellung, Landschaft mit einer grossen Menge Spuckgestalten. Het wordt toegeschreven aan… Lees verder →

Jules Schmalzigaug, Rhytmus van lichtgolvingen. Straat, zon en menigte, 1915-1916, Collectie KMSKA

Rhytmus van lichtgolvingen. Straat, zon en menigte, kortweg Licht, is een fascinerende combinatie van licht, kleur en trilling. Nerveuze, zich herhalende toetsen in een draaiende beweging beheersen dit schilderij. Zo ontstaat er een ruimte in het midden. De gekleurde vlakken en stippen geven de richting aan. De lijnen bewegen opwaarts. De afgeronde hoeken en de… Lees verder →

Panamarenko, Flying cigar called flying tiger, 1978, Collectie Mu.ZEE

Panamarenko droomde er altijd van om te kunnen vliegen zoals de vogels. In 1978 bouwde hij wel een heel erg bijzondere machine. De vliegende sigaar is een drie meter lang magnetisch ruimtevaartuig waarvan de benaming verwijst naar een begrip uit de ufologie waarbij het moederschip de sigaar wordt genoemd. Eerst bouwde hij op kleine schaal… Lees verder →

Jean Mayné, De sacramentsprocessie, 1878, Collectie M Leuven

Op een zonnige lentedag in 1878 gaat een sacramentsprocessie door de Brusselse straten. Je kan haast de wolk van wierook ruiken en het warme zonlicht voelen dat over het glanzend gepoetste zilverwerk en de witte gewaden danst. Tussen de menigte gelovigen die de rituele optocht aan de kant van de weg gadeslaan, stond wellicht ook… Lees verder →

Jan van der Straet / Stradanus, Hoofd van een Johannes de Doper, 16e eeuw, Collectie Musea Brugge

Deze olieverfschets van Johannes de Doper wordt toegeschreven aan Jan van der Straet (1523-1604), beter bekend als Johannes Stradanus. Hij werd in Brugge geboren en vertrok als jonge twintiger naar Italië. Dit is Johannes de Doper, gekleed in zijn kamelenharen mantel. Hij kijkt over zijn schouder schuin naar beneden. Ondanks de krappe uitsnede zit er… Lees verder →

Jacob Jordaens, Neptunus en Amphitrite, ca. 1648, Collectie Rubenshuis

Op dit werk is Neptunus, de god van de zee, te zien. In zijn rechterhand draagt hij een drietand. In zijn linkerhand houdt hij de teugels vast waarmee hij twee witte zeepaarden ment. Neptunus staat op een schelpwagen die wordt ondersteund door een dolfijn. Links van hem is zijn vrouw Amphitrite te zien. Tussen beiden… Lees verder →

Amedeo Modigliani, Zittend naakt, 1917, Collectie KMSKA

Zittend naakt van Modigliani Een jonge vrouw bedekt haar dijen met een doek. Haar lichaam is rond, golvend en voluptueus. Een opvallend contrast met andere vrouwen in Modigliani’s werk. Toch zie je ook hier het gestileerde, ovale gezicht, de elegante hals en de amandelvormige ogen. Stuk voor stuk karakteristieken die zo typerend zijn voor de… Lees verder →

Hana Miletić, Materials, 2016, Collectie Mu.ZEE

De kwetsbaarheid van de maatschappij en de zorg die daarbij komt kijken, het is een brandend actueel thema sinds de voorbije weken. Zorg wordt vaak ondergewaardeerd in een kapitalistische samenleving, meent Hana Miletić. Ze zoekt naar sporen van schaarste en verwaarlozing in de grootstedelijke samenleving. Gebroken auto-onderdelen, zoals een achteruitkijkspiegel, een koplamp of een autoruit… Lees verder →

Constantin Meunier, De Puddeler, 1886, Collectie M Leuven

Een man zit op een steen. Hij is enkel gekleed in een broek, schort, klompen en een muts. Zijn ontbloot bovenlijf toont het lichaam van iemand die zware fysieke arbeid gewend is. Maar zijn linkerarm hangt krachteloos in zijn schoot en de uitputting staat op zijn expressief gezicht te lezen. De uitgesproken wenkbrauwen die samenkomen… Lees verder →

Anoniem, Geboorte van Jezus en Verrijzenis (twee panelen van het ‘vierluik Antwerpen-Baltimore’), ca. 1380, Museum Mayer van den Bergh

Deze paneeltjes zijn geschilderd omstreeks 1380. De fascinatie van verzamelaar Fritz Mayer van den Bergh (1858-1901) voor de Vlaamse primitieven maakte hem tegelijkertijd gevoelig voor werken die dateren uit de voorafgaande stijlperiode, het zogenaamd pre-Eyckiaans realisme. De twee panelen van het ‘Antwerpen-Baltimore vierluik’ met de Geboorte van Jezus en de Verrijzenis met op de versozijde… Lees verder →

Vincent van Gogh, Aardappelrooister, 1885, Collectie KMSKA

Het schilderij toont een voorovergebogen vrouw die op een veld aardappelen rooit. Maar vergis je niet: het onderwerp van het doek is niet de vrouw, zelfs niet het landschap. Alles draait om de zware arbeid. Die vervormt – of misvormt – alles op het doek. Van Goghs brute, onbehouwen manier van schilderen versterkt dat gevoel…. Lees verder →

James Ensor, Christus bedaart de storm, 1891, collectie Mu.ZEE

James Ensor kiest in dit schilderij voor een Bijbels verhaal. Hij hanteert het thema om volop te experimenteren met het weergeven van het licht. Na zijn vroegtijdig stopgezette academische studies in Brussel, keert Ensor voorgoed terug naar Oostende. Daar begint hij aan een kruistocht om het licht dat hij waarnam vast te leggen in verschillende… Lees verder →

Cornelis Floris II, Albasten putto, circa 1560, Collectie M Leuven

Dit kleine albasten beeld stelt een glimlachende naakte putto voor, die een doek en kussen op het hoofd draagt. Het kariatidebeeldje maakte ooit deel uit van een groter ensemble, samen met drie andere albasten beelden in de M-collectie: een sterk gelijkende putto en de evangelisten Marcus en Mattheus die beiden een ionisch kapiteel ondersteunen. De… Lees verder →

De meester van de Madonna van Wolfhart Strauss, De Kruisiging en Dorothea, ca. 1440-1450, Collectie Musea Brugge

Eergisteren hadden we het over Twee meisjes als de heiligen Agnes en Dorothea, van Michaelina Wautier, een olieverfschilderij op doek uit de 17de eeuw uit de collectie van het KMSKA. Maar ook de Musea Brugge hebben een bijzonder werk in huis dat verwijst naar de heilige Dorothea. Het bijzonder fascinerend schilderij uit de collecties van… Lees verder →