Gustave Van de Woestyne, Laatste Avondmaal, 1927, Collectie Musea Brugge

In het spoor van zijn oudere broer, de symbolistische dichter en criticus Karel Van de Woestijne, die ervoor kiest om zijn naam te vernederlandsen, trekt Gustave Van de Woestyne zich in 1900 terug in Sint-Martens-Latem waar hij schilder Valerius de Saedeleer en beeldhouwer George Minne leert kennen. Samen vormen zij de ‘eerste Latemse groep’ van… Lees verder →

Adolf von Meckel, Het Sint-Catharinaklooster in de Sinaï (Egypte), s.d., Collectie MSK Gent

Dit imposante woestijnlandschap wordt volledig gedomineerd door de kolossale rots van de berg Sinaï. Van het Sint-Catharinaklooster uit de titel is enkel een stuk van de tuin te zien en een deel van de oostelijke vestingmuur, waar het kruis van de klokkentoren en de koepel van de minaret nog net boven uit steken. In de… Lees verder →

Hemelbed, zeventiende eeuw, Collectie Rubenshuis

Tot in de zeventiende eeuw staat het bed in de belangrijkste of enige kamer van het huis, zo dicht mogelijk bij de haard. Dit hemelbed is een van de publiekslievelingen van het Rubenshuis. Een luxueus vrijstaand bed De meeste huizen hadden in die tijd maar één kamer. Vrijstaande bedden kwamen heel weinig voor. Veel slaapplaatsen… Lees verder →

Constant Permeke, De oogst in Devonshire, 1917, Collectie Mu.ZEE

Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog werd Constant Permeke opgeroepen als soldaat. Hij werd ingelijfd bij het Tweede Linieregiment van de Eerste Legerafdeling in Dendermonde in augustus 1914. Kort daarop raakt hij zwaargewond tijdens schermutselingen bij de verdediging van de Antwerpse forten. Hij werd overgebracht naar een lazaret in Antwerpen en belandde vervolgens via… Lees verder →

De heilige Veronica, Leuven, ca. 1500, muurschildering (tempera op leem), collectie M Leuven

Merkwaardig muurfragment Het is 1965. In de Sint-Annastraat in Leuven worden er woningen afgebroken voor de komst van een nieuw kantoorgebouw van de Boerenbond (dat intussen opnieuw plaats moest ruimen voor een wooncomplex). Het is tijdens die werken dat de muurschildering van de heilige Veronica ontdekt wordt. De Boerenbond schonk de merkwaardige vondst aan het… Lees verder →

Onbekende kunstenaar, Dijon, Torenretabel met Kindsheidscyclus, ca. 1395-1400, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Een met bladgoud verguld, elegant ‘torentje’ in kwaliteitsvol eikenhout. Schilderingen van de hoogste kwaliteit en met gebruik van het dure pigment ultramarijn voor de blauwe gewaden. Geschilderd door een inventieve, onbekend gebleven kunstenaar van de generatie voor Jan van Eyck. Dit topstuk moet gemaakt zijn voor een belangrijke opdrachtgever. De hoogste kringen Fritz Mayer van… Lees verder →

Theo Van Rysselberghe, Maria Sèthe, de latere mevrouw Henry Van de Velde, 1891, Collectie KMSKA

Een jonge vrouw staart dromerig voor zich uit. Haar gezicht straalt vastberadenheid, rust en zelfvertrouwen uit. Ze glimlacht. Denkt ze aan iets prettigs? Haar blonde opgestoken kapsel, fijne gelaat en ranke hals stralen in ivoorkleurig licht. Haar jurk is purper, net als het gordijn achteraan rechts. Vrouw van Henry Van de Velde Haar naam is… Lees verder →

Medewerker/navolger van Jan van Eyck, Maria met Kind in een interieur, circa 1450, Collectie Musea Brugge

In 2019 kon Musea Brugge opnieuw een mooie aanwinst toevoegen aan de kerncollectie Vlaamse primitieven. Het paneel is van de hand van een navolger van Jan van Eyck die vermoedelijk ook een tijdje in zijn atelier werkzaam was. Het is uitzonderlijk dat een dergelijk werk vandaag nog verworven kan worden. Het schilderij Het op paneel… Lees verder →

Erich Heckel, Häuser am Morgen (De Augustijnenrei in Brugge), 1917, Collectie MSK Gent

Een zicht op Brugge. Maar ook een modern schilderij, dat met zijn expressionistische vervormingen, kubistische fragmentatie en futuristische beweging volledig beantwoordt aan de canon van de toenmalige avant-garde. De compositie is hoofdzakelijk opgebouwd uit diagonalen en driehoeken, wat dit stadsgezicht een dynamisch karakter geeft. Het kleurengamma steunt op contrasterende variaties van koude en warme schakeringen:… Lees verder →

Hubert Wolfs in de collectie van Mu.ZEE

Hubert Wolfs werd geboren in 1899. Hij woonde en werkte in Mechelen als schoenmaker en hij was ook goed in het herstellen van diverse uurwerken. Hubert Wolfs was een autodidact in de schilderkunst. Het was Prosper De Troyer, die eveneens in Mechelen woonde, die Wolfs introduceerde in de abstracte kunst. Net als De Troyer doorliep… Lees verder →

Olfert Dapper, Aanbidding van een Boeddhabeeld in een Chinese tempel, 1670, Collectie M Leuven

Dit najaar stelt M Leuven haar Prentenkabinet open en toont het museum een selectie prenten aan het publiek. Een tentoonstelling met enkel werk op papier is vrij uitzonderlijk: de fragiliteit van het papier maakt dat een prent of tekening zich het best voelt in een donker depot waar een constante temperatuur en luchtvochtigheid heerst. Dat… Lees verder →

Kerstwiegje, Brabant, tweede helft vijftiende eeuw, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Fritz Mayer van den Bergh (1858-1901) verwierf dit object als onderdeel van de collectie Micheli uit Parijs. Hij deed onderzoek en ontdekte dat het een kerstwiegje was. Voornamelijk in de Lage Landen gebruikten nonnen ze in de kerstperiode om te bidden en te mediteren. De zusters stelden het wiegje op in het koor van hun… Lees verder →

Alexandre Cabanel, Cleopatra, 1887, Collectie KMSKA

Cleopatra verpoost in een weelderig Egyptisch decor. Een dienares wuift haar koelte toe, aan haar voeten houdt een luipaard lui de wacht. Totaal verveeld kijkt de koningin van Egypte toe hoe haar dienaren gif uittesten op ter dood veroordeelde gevangenen. Of zijn het haar voormalige minnaars? Een man is overleden, de andere zit nog in… Lees verder →

François-Joseph Kinsoen, Portret van Marie-Joséphine-Emilie Lafont-Porcher, circa 1827/1828, Collectie Musea Brugge

Het bevallige portret van zangeres Marie-Joséphine-Emilie Lafont-Porcher is een van de allereerste schilderijen die werd aangekocht door de Vrienden der Musea. Het doek, dat links onderaan in de bruine rotspartij met ‘KINSON’ is gesigneerd, werd al in 1907 verworven door de Brugse vriendenvereniging. Het schilderij kwam uit de verzameling van een zekere gravin de Conchy…. Lees verder →

Frans Hals, Portret van een vrouw, 1640, Collectie MSK Gent

Vanuit een geschilderde ovalen lijst kijkt een dame ons rechtstreeks aan. Haar lichaam zachtjes naar links gedraaid, het gelaat zo goed als frontaal, de over elkaar gelegde handen rustend op de ronde rand. De neutrale achtergrond vertoont geen details. De figuur draagt geen attributen. De enige informatie waarover we beschikken bevindt zich in het opschrift:… Lees verder →

Jacob Claesz. van Utrecht (toegeschreven aan), Portret van Bartholomeus Rubens en Barbara Arents, 1530, Collectie Rubenshuis

Bartholomeus Rubens en Barbara Arents waren de grootouders van Peter Paul Rubens aan vaderszijde. Hij was een apotheker. Zij was een telg uit een adellijke familie. Hun enige zoon was Jan Rubens, Peter Pauls vader. Deze twee portretjes werden gemaakt in 1530, kort na hun huwelijk. De beide personen kunnen geïdentificeerd worden op basis van… Lees verder →

Dodi Espinosa, El dia del burro, 2018, Collectie Mu.ZEE

El dia del burro (2018) van Dodi Espinosa biedt meteen veel aanknopingspunten en symbolen, maar bij een eerste blik valt vooral de kitscherige esthetiek op. De kunstenaar gaat bewust niet mee in wat westerse kunstliefhebbers als smaakvol beschouwen, waarmee hij een veelzeggend statement maakt. Hij weigert resoluut te beantwoorden aan wat van hem als kunstenaar… Lees verder →

Marina Pinsky, Meat Stand I (1793-1796), 2017, Collectie Vlaamse Gemeenschap bij M Leuven

In 2019 verwierf de Vlaamse Gemeenschap het kunstwerk Meat Stand I (1793-1796) van Marina Pinsky (°1986, Moskou), dat sinds kort in langdurige bruikleen is bij M Leuven. Deze sculpturale installatie maakte Pinsky ter gelegenheid van haar eerste Nederlandse solotentoonstelling Strata Of The Slow Buried Trench (2017) bij Vleeshal, centrum voor internationale hedendaagse kunst in Middelburg…. Lees verder →

Pieter Aertsen, Boerengezelschap bij de haard, 1556, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Via zijn agent graaf G. de Guizard, koopt Fritz Mayer van den Bergh in december 1899 het paneel Boerengezelschap bij de haard uit de Parijse collectie van graaf Duchâtel voor 10.000 fr. Uit de correspondentie blijkt de interesse van zowel het Louvre als het Amsterdamse Rijksmuseum voor het werk. Fritz Mayer van den Bergh haalde… Lees verder →

James Ensor, De oestereetster, 1882, Collectie KMSKA

Een jonge vrouw eet oesters en geniet van edele wijnen. De tafel is gedekt voor twee, de stoel tegenover haar is leeg. Een achteloos achtergelaten servet ligt naast een knalgele citroen. De afwezige tafelgenoot liet zich de wijn alvast goed smaken. Wie was hij of zij? Misschien wel Ensor zelf, die nu achter de schildersezel… Lees verder →

Jean de Bethune, Reliekschrijn Onze-Lieve-Vrouw ter Potterie, 1892, Musea Brugge

In het koor van de kerk van Onze-Lieve-Vrouw ter Potterie staat een bijzonder mooi reliekschrijn. Het werd ontworpen door Jean de Bethune, een van de bezielers van de neogotiek. Tot voor enkele jaren stond een neogotisch reliekschrijn in een nis onder de glasramen in de zuidbeuk van de kerk van Onze-Lieve-Vrouw ter Potterie. Het schrijn… Lees verder →

Auguste Rodin, Kop van Pierre de Wissant, gips (1908), brons (1910), Collectie MSK Gent

Broederlijk staan ze hier naast mekaar, het gipsen model van Pierre de Wissant en zijn bronzen dubbelganger. Alhoewel deze twee beelden niet als ensemble geconcipieerd werden, worden ze in het museum meestal samen opgesteld. Zo werden ze in de herinnering van vele bezoekers een beeldenpaar, even onafscheidelijk als licht en donker of als dag en… Lees verder →

Theodoor I Rogiers, Kan en schaal, 1635-1636, Collectie Rubenshuis

Mogelijk behoorde dit schitterende zilveren pronkstel ooit toe aan Rubens. De zilveren waterkan en schaal van de hand van Theodoor I Rogiers (1602-ca. 1654) vormen samen een zogeheten ‘lampetstel’. Pronkstuk In het dagelijks leven diende een waterkan met schaal om tijdens banketten de handen te wassen. Dit exemplaar was echter niet als gebruiksvoorwerp bedoeld. Daarvoor… Lees verder →

James Ensor, Mijn portret in 1960, 1888, Collectie Mu.ZEE

In Mijn portret in 1960 etste James Ensor een liggend skelet met een spin op de voorgrond. We krijgen een zelfportret van Ensor op honderdjarige leeftijd. Maskers, skeletten en doodshoofden: het zijn de meest gekende beelden uit Ensors kunst. Net als bij zijn maskers, schuilt ook achter de skeletten een veelzijdig verhaal. Dat vangt aan… Lees verder →

Piëta, ca. 1365, collectie M Leuven

De voorstelling van de Piëta of Nood Gods toont het moment dat Maria haar dode zoon in de armen neemt, net nadat hij van het kruis is genomen. In de beeldhouwkunst verschijnt dit thema vanaf de veertiende eeuw, eerst in de Duitse gebieden. In die periode won de Mariadevotie aan belang. Als moeder van de… Lees verder →

Pieter Casenbroot (genaamd Meester van de Ursulalegende), Portret van een dame met anjer, ca. 1500, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Fritz Mayer van den Bergh (1858-1901) had een bijzondere belangstelling voor portretten. Maar hij kon slechts één portret uit de vijftiende eeuw aankopen. Die kwamen zelden op de markt. Vrouwenportretten uit deze periode waren nog zeldzamer. Graaf de Guizard, een van Fritz zijn bemiddelaren, wist dit schilderij in 1900 in Parijs voor 1200 fr. uit… Lees verder →

Het familieportret in de collectie van het KMSKA: vijf keer het ideale gezin

Ouder zijn, het is een van de moeilijkste taken. Dat geldt nu, en dat gold zeker ook in de zeventiende eeuw. Een nieuw genre verschijnt dan ten tonele in de Noordelijke Nederlanden: het familieportret. Niet toevallig gebeurt dat net dan. Waarom? En hoe gingen zij vroeger om met hun kinderen? Gloednieuw genre Het Nederlandse protestantisme,… Lees verder →

Louis Haghe, De schouw van het Brugse Vrije, 1840, Collectie Prentenkabinet Musea Brugge

Het schilderachtige Brugge is een dankbaar decor voor vele internationale film- en tv-producties zoals The Nun’s Story (1959), l’ Oeuvre au noir (1988), de BBC-series Vanity Fair (1998) en The White Queen (2007), de zwarte komedie-thriller In Bruges (2013) en Bollywoodfilm Peekay (2014). Maar ook als bescheiden figurant verschijnt Brugge af en toe op het… Lees verder →

Joost Cornelisz. Droochsloot, Uitdeling aan de armen, 1654, Collectie MSK Gent

In de armenkamer wachten de behoeftigen geduldig hun beurt af. Overwegend vrouwen die eenvoudig maar netjes gekleed zijn. Deze volkse types tonen graag dat ze het fatsoenlijke leven leiden dat van hen verwacht wordt. Wie van het rechte pad afweek riskeerde zijn uitkering te verliezen. Opvallend is het hondje links op de voorgrond. Een detail… Lees verder →

Peter Paul Rubens, Adam en Eva, 1598-1600, Collectie Rubenshuis

Over Rubens’ productie tussen 1598, het jaar dat hij zelfstandig schilder werd, en zijn vertrek naar Italië in 1600 is heel weinig bekend. Dit paneel met de zondeval van het eerste mensenpaar Adam en Eva is een van de zeldzame bewaard gebleven schilderijen uit die periode. Het werk is geschilderd in een stijl die nog… Lees verder →

De Ontploffing van de Zandpoort: een explosief verhaal

Van nachtelijk gedonder naar een catastrofale ramp In de nacht van 7 augustus 1546 woedde laat op de avond een hevig onweer boven Mechelen. Donder en bliksem raasden over de stad. En dan plots, tussen 10 en 11 uur ‘s avonds sloeg een bliksemschicht in op de oude Zandpoort … De Zandpoort fungeerde tot 1361… Lees verder →

Kasper Bosmans in de collectie van Mu.ZEE

Het werk van Kasper Bosmans bouwt steevast verder op kunsthistorische motieven, heraldiek, folkloristische anekdotes, legenden, rituelen en tradities. Agrarische praktijken en eeuwenoude verhalen vormen aanleidingen voor onderzoek dat de kunstenaar verricht alvorens een kunstwerk te creëren. Zijn onderzoek mondt zeer dikwijls uit in een poëtische vertaling. De collectie van Mu.ZEE beschikt over vijf werken van… Lees verder →

Jan Wierix, Het atelier van Apelles, 1600, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Deze bijzonder verfijnde tekening toont de voorstelling van de legendarische antieke schilder Apelles, die bezig is Campaspe, de minnares van Alexander de Grote naakt te portretteren. Apelles wordt verliefd op Campaspe, wat zijn vorstelijke opdrachtgever Alexander de Grote tot een grootmoedige geste brengt. Hij schenkt zijn minnares aan de kunstenaar. Zelf had Alexander genoeg aan… Lees verder →

Jacob Jordaens, Zoals de ouden zongen, piepen de jongen, 1638, Collectie KMSKA

Jordaens familieconcert Dit fraaie schilderij Zoals de ouden zongen, piepen de jongen toont Jordaens op zijn best. In het midden zit een stralende moeder omgeven door zingende en musicerende familieleden. Met zijn liedboek in de hand geeft grootvader de maat aan. Rechts zet grootmoeder haar bril op om de tekst van het lied te lezen…. Lees verder →

Edouard Wallays, Gezicht op Gruuthuse, eind 19de eeuw, Collectie Musea Brugge

In 1927 schenkt kunstschilder Louis Reckelbus (1864-1958) een tekening aan het Oudheidkundig Genootschap van Brugge. Het gaat om een voorstelling van de hoofdgevel van het Gruuthusepaleis, uitgevoerd in potlood en waterverf. Op de achterzijde staat genoteerd: ‘Croquis probablement par Wallaeys’ (sic). Edouard Auguste Wallays (Brugge, 1813-1891) volgde zijn opleiding aan de academies van Antwerpen en… Lees verder →

Jheronimus Bosch, De heilige Hiëronymus in gebed, ca. 1490-1495, Collectie MSK Gent

Een landschap wordt door een diagonale lijn in twee stukken gesneden. Het onderste gedeelte is donker en wordt beheerst door vreemde, scherpe en stekelige vormen. Het maakt een vijandige indruk. Hier ligt de heilige Hiëronymus met gevouwen handen en gesloten ogen te bidden op de grond. Hij wordt begeleid door zijn trouwe compagnon de leeuw… Lees verder →

Georg Petel, Adam en Eva, 1628, Collectie Rubenshuis

Rubens (1577-1640) was niet alleen een gepassioneerd verzamelaar van antieke beeldhouwkunst, hij hield zich ook bezig met eigentijdse sculptuur. Zijn eigen collectie moet vooral hebben bestaan uit kleine zogeheten ‘kabinetstukken’ die door zijn favoriete beeldhouwers uit ivoor waren gesneden naar ontwerpen van hemzelf. Door de aard van het materiaal vervaardigden ivoorsnijders altijd kleine beeldhouwwerken. Een… Lees verder →

Cornelis de Vos, Portretten van de familie Vekemans-Van Ghinderdeuren, ca. 1625, Museum Mayer van den Bergh

Op deze schilderijenreeks is de familie Vekemans afgebeeld. In 1624 geeft de gefortuneerde Antwerpenaar Joris Vekemans, een zakenman in zijdestoffen, Cornelis de Vos (1584-1651) de opdracht om portretten te maken van zichzelf, zijn vrouw Maria en hun zes kinderen. In plaats van een groot familieportret koos de opdrachtgever voor een reeks van (minstens zes) aparte… Lees verder →

Pieter Jozef Verhaghen & Joseph Wilmotte jr., legende en schrijn van Fiere Margriet, 1760/1902, M Leuven (Sint-Pieterskerk)

Omstreeks 1225 wordt een achttienjarig meisje net buiten Leuven gruwelijk vermoord. 800 jaar later kent nog iedere Leuvenaar het verhaal van de volksheilige Margaretha van Leuven, bijgenaamd Fiere Margriet. In de Leuvense Sint-Pieterskerk worden nog ieder jaar tijdens Leuvens Kermis, de eerste maandag van september, haar relieken aan het publiek getoond. Trotse maagd Haar legende… Lees verder →

Oscar Jespers en Constant Permeke of de vriendschap tussen twee kunstenaars

Wie de familienaam Jespers hoort, spreekt meestal in één adem over Floris en Oscar Jespers of de schilder en de beeldhouwer. Het duo Oscar Jespers en Constant Permeke is minder bekend. Toch ontstond tussen deze twee kunstenaars een innige vriendschapsband. Een jaar na Constant Permeke zag Oscar Jespers in 1887 het levenslicht in Antwerpen. Hij… Lees verder →

René Magritte, Zestien september, 1956, Collectie KMSKA

Schemering. De nacht kondigt zich aan. De wereld tekent zich af als duistere silhouetten tegen de hemel. Een mysterieus moment. Magritte vat dit gevoel helemaal. Opvallend: de maansikkel staat voor de boomkruin en niet aan de hemel. Het tafereel is hierdoor tegelijk alledaags én onmogelijk. Net daarom is Zestien september zo verwonderlijk. Maan en boom… Lees verder →

Joseph Denis Odevaere, Narcissus, 1820, Collectie Musea Brugge

Deze naakte jonge man die mijmerend in het water kijkt, werd geschilderd door Joseph Denis Odevaere. Het is Narcissus, een mythologische figuur met een ongelukkig levensverhaal dat voor talrijke schrijvers, schilders en beeldhouwers een inspiratiebron was. Er bestaan verschillende versies van Narcissus’ mythe. De bekendste vertelling is ongetwijfeld die uit de ‘Metamorfosen’ van de Romeinse… Lees verder →

Théodore Géricault, Portret van een kleptomaan, ca. 1820-1824, Collectie MSK Gent

Tegenover een zwarte achtergrond zit een jonge man. Zijn afwezige blik, wilde haardos, verwaarloosde baard en op elkaar geklemde lippen doen hem ouder lijken. Zijn donker haar en zwarte jas zijn in overeenstemming met het decor. De witte kraag trekt onze aandacht. Onwillekeurig slaan we de ogen neer. Beschaamd om hem rechtstreeks aan te kijken…. Lees verder →

Onbekend meubelmaker & Victor II Wolfvoet, Kunstkast, ca. 1600–1650, Collectie Rubenshuis

Ongetwijfeld zal Rubens in een riant decor hebben gewoond, dat paste bij de architectuur van het huis en dat zijn stand en goede smaak weerspiegelde. We mogen ervan uitgaan dat in de kamers fraai meubilair stond opgesteld, rijkelijk gedecoreerd met majolica, Chinees porselein, zilverwerk en andere kostbare voorwerpen die veel weelderig ingerichte huizen typeerden. Stoelen,… Lees verder →

Paul Joostens, Les Mollusques, 1925, Collectie Mu.ZEE

De Antwerpse kunstenaar Paul Joostens (1889-1960) waarschuwde in zijn testament tot driemaal toe voor de tekeningenreeks Les Mollusques (1925). Hij vreesde dat ze scherp zouden worden veroordeeld wegens te aanstootgevend en vulgair pornografisch. Vandaag hoort de reeks bij zijn meest geciteerde werken. Ze vormen het hoogtepunt van zijn sado-dadaïstische productie waarin seksuele mechaniek en machinatie… Lees verder →

Dom Martin & Wolfers Frères, Kelkensemble van Mgr. Jean Jadot, 1931, Koning Boudewijnstichting, in langdurig bruikleen aan M Leuven

M Leuven bewaart een fraaie collectie historisch zilverwerk vanaf de vroege vijftiende eeuw, die grotendeels bestaat uit schitterend kerkzilver uit Leuvense kerken en kloosters. Het jongste werk in deze deelcollectie dateert uit het interbellum en is een bijzonder voorbeeld van Belgisch art-decodesign van wereldklasse. Dit kelkensemble uit 1931 behoorde toe aan Mgr. Jean Jadot (1909–2009)… Lees verder →

Quinten Massys, Calvarie met Stichterspaar, ca. 1500-1520, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Een monumentaal altaarstuk van Quinten Massys (1465/1466-1530) in ruil voor een nieuw dak. Dat is het verhaal achter de aankoop van dit schilderij door de Antwerpse verzamelaar Fritz Mayer van den Bergh (1858-1901). De pastorie van de Heilige Maagdkerk in Bergen op Zoom (Nederland) heeft op het einde van de negentiende eeuw een nieuw dak… Lees verder →

Peter Paul Rubens, De verloren zoon, 1618, Collectie KMSKA

Parabel van de verloren zoonIn dit werk schilderde Peter Paul Rubens de Bijbelse parabel van de verloren zoon uit het Nieuwe Testament. Het verhaal gaat als volgt. De jongste van twee zonen eist zijn erfdeel op nog voor zijn vaders dood. Hij reist naar een ver land waar hij al zijn geld verkwist. Als er… Lees verder →

Pieter Pourbus, Het Laatste Avondmaal, 1548, Collectie Musea Brugge

Het kleine paneeltje met het Laatste Avondmaal van Pieter Pourbus, gedateerd 1548, staat vol dynamische figuren. Toch valt een personage in het bijzonder op: de mysterieuze figuur die uiterst rechts het schilderij betreedt. Wie is deze figuur en waarom koos Pourbus ervoor hem af te beelden? Het thema van het Laatste Avondmaal inspireert veel kunstenaars…. Lees verder →

Georges Rouault, Het Heilige Aanschijn, 1953, Collectie MSK Gent

Wie is die man met zijn sluik oranje haar, zijn getrimde baard, zijn grauw gelaat en zijn droevige ogen? Zijn langwerpig hoofd vindt nergens steun; geen nek, geen schouders en ook geen lichaam. Het lijkt wel in de lucht te zweven. Gelukkig zit het stevig verankerd in zijn versierde lijst. De vorm van het gelaat… Lees verder →

Onbekend kunstenaar naar Rubens, De Ganay-manuscript, tweede helft zeventiende eeuw, Koning Boudewijnstichting, in permanent bruikleen aan het Rubenshuis

Het de Ganay-manuscript – vernoemd naar de Franse markies die het ooit bezat – is een van de vier gekende kopieën van Rubens’ handgeschreven exemplaar van zijn theoretisch notitieboek. Daarin noteerde en illustreerde Rubens (1577-1640) zijn ideeën over uiteenlopende onderwerpen als optica, symmetrie, proportieleer, anatomie, architectuur en menselijke passies. Het boek maakt duidelijk dat Rubens,… Lees verder →

Lili Dujourie – Plooien in de tijd | Enkele kunstwerken uit de Mu.ZEE-collectie uitgelicht

Sinds de late jaren zestig werkt Lili Dujourie aan een oeuvre waarin ze schippert tussen de schilder- en beeldhouwkunst. De kunstenares laat zich inspireren door de kunstgeschiedenis. Haar blik wordt gestuurd door een vouw die ze ontdekt in een gewaad zoals alleen Rubens het kan schilderen. Haar handen volgen intuïtief de plooien die Van Eyck… Lees verder →

Het praalgraf van Hendrik I van Brabant

Het leven van hertog Hendrik I van Brabant (1165-1235) lijkt zo uit Game of Thrones te komen. En zijn omzwervingen na zijn dood zijn al even avontuurlijk. Op zijn zevende krijgt Hendrik al zijn eerste bestuurlijke taken toegewezen. Hij trouwt op zijn veertiende, wordt de eerste hertog van Brabant op zijn achttiende, en leidt het… Lees verder →

Jozef Janssens, portret van Fritz Mayer van den Bergh, Antwerpen, 1901, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Jong, gewaardeerd en met ambitie. Zo is de verzamelaar Fritz Mayer van den Bergh (1858-1901) door Jozef Janssens (1858-1930) geportretteerd. Maar niets is minder waar, want dit portret is na zijn plotse dood in 1901 geschilderd. Janssens, een vriend van Fritz, schildert het postuum en maakt het op basis van een tekening op zijn sterfbed…. Lees verder →

Jan van Eyck, Heilige Barbara van Nicomedië, 1437, Collectie KMSKA

Jan van Eyck was een revolutionaire vernieuwer. De retrospectieve in Gent bewijst het, de media beschreven het dit voorjaar in het lang en het breed. Ook het KMSKA bezit twee prachtvoorbeelden vol nieuwigheden, Madonna bij de fontein die eerder aan bod kwam in deze reeks en Heilige Barbara van Nicomedië. Hier concentreren we ons op… Lees verder →

De minzaamheid van Rebecca, ca. 1670, Collectie Musea Brugge

Een Brugs wandtapijt met een bijbels tafereel uit het Oude Testament sprokkelt ornamenten en figuren uit Rubens’ directe omgeving. Het wandtapijt De minzaamheid van Rebecca verbeeldt een tafereel dat staat beschreven in het Oude Testament, meer bepaald in het boek Genesis (Gen. 24:11-20). In dat verhaal stuurt Abraham een knecht naar zijn familie in Nahor,… Lees verder →

Oscar Jespers, De jongleur, 1923, Collectie MSK Gent

Van een jongleur verwacht men dat hij lenig is, beweeglijk en buigzaam. Maar opgebouwd uit rechthoeken, vierkanten en cilinders is hij soepel noch snel. Kleurrijk? Dat is hij wel. Alleen de bal is rond. Ook al is er vooraan maar één te zien. De twee andere zitten achteraan, rustend op zijn gebochelde rug. De figuur… Lees verder →

Peter Paul Rubens, De annunciatie, 1610-1628, Collectie Rubenshuis

In 1608 keerde Rubens terug naar Antwerpen. Het jaar daarop werd hij benoemd tot hofschilder van de aartshertogen Albrecht en Isabella. Zij werden belangrijke afnemers en promotors van zijn werk. Behalve voor het Brusselse hof werkte Rubens ook voor het Spaanse, Franse en Engelse koningshuis en sporadisch ook voor enkele kleinere hoven in Duitsland en… Lees verder →

Jan van Eyck, Madonna bij de fontein, 1439, Collectie KMSKA

Sinds 23 juni is Madonna bij de fontein van Jan van Eyck te zien in de expo Madonna ontmoet Dulle Griet in Museum Mayer Van den Bergh. Een piepklein meesterwerk van formaat. Niets is goed genoeg voor Jan van Eyck. Of hij nu grote altaarstukken moet maken of kleine paneeltjes. Altijd is er dezelfde aandacht… Lees verder →

James Ensor, Gezicht op Mariakerke, 1901, Collectie Mu.ZEE

James Ensor is een meester in het schilderen met licht en het samenbrengen van parelmoeren kleuren die landschappen van zijn hand doen exploderen in kleurenpracht. Een sterk voorbeeld is Gezicht op Mariakerke, een olieverfschilderij op doek van 1901 waarin Ensor onze blik vasthoudt in de blauwe met roze en wit getinte luchtspiegelingen. De kunstenaar schilderde… Lees verder →

Floris Jespers, Etsprenten, Cera-collectie bij M Leuven

Floris Jespers (Borgerhout, 1889 – 1965, Antwerpen) was een sleutelfiguur binnen de Antwerpse modernistische avant-garde en is tot op vandaag een van de bekendste namen uit de Belgische kunstgeschiedenis van de vorige eeuw. Hij was voornamelijk schilder, maar ook beeldhouwer, muzikant, én graficus. Die veelzijdigheid spreekt uit de vele kunstwerken van zijn hand die zich… Lees verder →

Meester Heinrich von Konstanz, Christus-Johannesgroep, ca. 1280-1290, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Een aandoenlijk tafereel: Jezus’ favoriete apostel Johannes laat zijn hoofd rusten op Christus’ borst. Hij legt zijn rechterhand in die van zijn meester. En Jezus legt zijn arm om Johannes’ schouder. Ze zitten samen op een bankje en lijken als het ware één te zijn geworden. Zelfs hun kleren zijn in elkaar verweven. Deze verstilde,… Lees verder →

Anoniem, De anatomische les, Brugge 1679, Collectie Musea Brugge

Al sinds de veertiende eeuw werden in Europa dissecties uitgevoerd op lijken, ondanks sterke tegenkanting van de katholieke kerk. Pas in 1675 was een eerste lijkschouwing ‘live’ mee te maken in Brugge. Dat was zo’n evenement dat er een schilderij van werd gemaakt. Op den thienden meije 1675 wiert geresolveert op de caemer der chirurgie… Lees verder →

Léon Spilliaert, Dubbelportret van Gustave en Norine Van Hecke, 1920, Collectie Mu.ZEE

Het Dubbelportret van Gustave en Norine Van Hecke behoort tot een van de grootste werken die Léon Spilliaert ooit heeft gemaakt. We zien twee opvallende persoonlijkheden in kletterende kleuren samengebracht op een goedkoop kartonnen reclamebord. Hij gebruikte hiervoor gouache, waterverf en inkt. Spilliaert was niet de enige die dit opmerkelijke koppel portretteerde. In 1923 maakte… Lees verder →

De portiek van het Rubenshuis, Peter Paul Rubens

In 1610, twee jaar na zijn terugkeer uit Italië, kochten Peter Paul Rubens (1577-1640) en zijn vrouw Isabella Brant (1591-1626) een huis met een groot stuk grond in het aantrekkelijkste deel van Antwerpen. Het eigendom lag vlak bij de Meir, toen de meest begeerde straat van de stad. Rubens betaalde er het relatief lage bedrag… Lees verder →

Anthony van Dyck, Jupiter en Antiope, ca. 1616-18 of 1620, Collectie MSK Gent

In een weids landschap ligt een naakte vrouw mooi te wezen. Ze slaapt, ze droomt, ze is gelukkig. In haar slaap is het rode kleed langzaam van haar lichaam gegleden. Ze is zich niet bewust van haar naaktheid. Ook niet van de twee gure figuren die haar wellustig bejegenen: een sater en een adelaar. De… Lees verder →

Hans II Collaert, De vier tijdperken, c. 1612-1628, Collectie M Leuven

Vier tijdperken volgen elkaar in deze prentreeks van de hand van Hans II Collaert op. In de Gouden Tijd leven mensen in volmaakte harmonie met de natuur en met elkaar samen. Koppeltjes struinen door het bos, vlijen zich tussen de bomen en de dieren neer en geven zich onbezorgd over aan liefkozingen. Overal ligt heerlijk… Lees verder →

Jan Mijtens, Portret van Margareta Riccen, 1658, Collectie Museum Mayer van den Bergh

Dit prachtige portret van Margareta Riccen is van de hand van Jan Mijtens (Den Haag, ca. 1614 – 1670), een van de belangrijkste en meest productieve Haagse portrettisten uit zijn tijd. Mijtens stamt uit een Haagse schilderfamilie en leerde het vak van zijn vader Isaac. Vlaamse Mona Lisa Margareta trekt de aandacht met haar blik… Lees verder →

Alfred Stevens, De Parijse sfinks, 1875-1877, Collectie KMSKA

Raadselachtige Parijse sfinks Een dromerige, jonge vrouw, verzonken in haar eigen gedachten. Ze ondersteunt haar hoofd lichtjes met haar hand en staart voor zich uit, recht naar ons. De merkwaardige, koele lichtval roept een ongemakkelijke sfeer op. De achtergrond is bruin en neutraal, de ruimte kaal. Geen enkel voorwerp of attribuut. Wat een raadselachtige vrouw… Lees verder →

Gezicht op het interieur van het Crystal Palace vanuit het transept, ets uitgegeven door Read & Co, circa 1851, Collectie Musea Brugge

Vanwege de coronamaatregelen is ook Dubai Expo, de 35ste wereldtentoonstelling, uitgesteld naar 2021. Een verstandig besluit, want het evenement had ongetwijfeld een grote menigte bijeengebracht. Voor de allereerste wereldtentoonstelling, die tussen mei en oktober 1851 werd georganiseerd in Londen, trokken maar liefst zes miljoen bezoekers uit alle hoeken van de wereld naar Hyde Park. Deze… Lees verder →