Titiaan, Jacopo Pesaro, bisschop van Paphos, door paus Alexander VI Borgia voorgesteld aan de heilige Petrus, 1503 – 1510, Collectie KMSKA

Titiaan en Jacopo Pesaro

Jacopo Pesaro heeft de klus geklaard. In 1502 herovert hij het eiland Santa Maura op de Turken. Hiermee heeft hij zijn plaats in de hemel verdiend. Dat is het verhaal dat Titiaan in dit schilderij vertelt. Pesaro, bisschop én bevelhebber van de pauselijke vloot, knielt na zijn overwinning voor Petrus. Paus Alexander VI houdt hem de hand boven het hoofd en zegent hem. Op Pesaro’s vlag staan twee wapenschilden: het zijne en dat van de paus. Die beveelt hem voor zijn overwinning aan bij de heilige Petrus. Aan diens voeten blinken, binnen handbereik, de sleutels van de hemel al. De helm en de schepen op de achtergrond verwijzen naar de recent geleverde strijd.

Zege door liefde voor God

Het reliëf op de sokkel van Petrus toont Cupido. Hij schiet zijn pijl van goddelijke liefde naar de vrouw rechts: Minerva. Zij staat symbool voor overwinning, vrede en deugd. Cupido keert zich af van de mannen met druiven en het verliefde koppeltje. Symbolen voor de aardse en lichamelijke liefde. Met andere woorden: Pesaro dankt zijn overwinning aan zijn liefde voor god.

Triomf voor Pesaro

Pesaro was bisschop van Paphos, nu Cyprus, en bevelhebber van de pauselijke vloot. Zijn militaire triomf op Santa Maura liet hij vereeuwigen in dit werk. De schilder Giovanni Bellini ontwierp de compositie van het doek. Hij was in die tijd de belangrijkste kunstenaar van Venetië. Titiaan werkte het schilderij verder uit. Opvallend zijn het typische Venetiaanse coloriet en de virtuoze techniek. Het is een heel vroeg werk van de Italiaanse kunstenaar, maar bijzonder kenmerkend voor de stijl en werkwijze van het genie in wording.

Titiaan, Jacopo Pesaro, bisschop van Paphos, door paus Alexander VI Borgia voorgesteld aan de heilige Petrus, 1503 – 1510, inventarisnummer 357, collectie KMSKA, 145 x 185 cm, CC0

Eeuwige roem voor Pesaro dankzij Titiaan

Ondanks de religieuze lading had dit werk geen kerkelijke functie. Het gaat om een votiefschilderij: een herinnering aan de gewonnen zeeslag en een dankbetuiging voor de bescherming van paus Alexander VI. Daarnaast wou Pesaro zichzelf vereeuwigen. Zag hij er een retabel in? In 1519 bestelde hij nog bij Titiaan een altaarstuk. Jacopo Pesaro, bisschop van Paphos, door paus Alexander VI Borgia voorgesteld aan de heilige Petrus kun je dan ook zien als een voorspel op dat latere altaarstuk.

Titiaan: Venetiaanse schilder in Antwerpen

Titiaan was één van de grootmeesters van de Italiaanse renaissance. Hij oefende een enorme invloed uit op zijn tijdgenoten, maar ook op latere Vlaamse kunstenaars zoals Rubens en van Dyck. Titiaan was in de zestiende eeuw zo geliefd dat zijn werk over heel Europa verspreid raakte. Vooral zijn wereldse schilderijen, meestal sublieme portretten, vielen in de smaak van de adel en de burgerij. Zijn vroege religieuze werken maakten hem tot een echte vedette. Met dit schilderij heeft het KMSKA dan ook een topstuk in handen. Het is bovendien de enige Titiaan in België.

Geef een reactie

Thema: Baskerville 2 door Anders Noren.

Omhoog ↑